Shloka 76
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
तदा प्रभृति रामस्य च्छायेवातपगा भुवि / बभूव मित्रमत्यर्थं सर्वावस्थासु पार्थिव
Transliteration
tadā prabhṛti rāmasya cchāyevātapagā bhuvi / babhūva mitramatyarthaṃ sarvāvasthāsu pārthiva
Translation
С тех пор, о владыка, он стал для Рамы на земле словно тень в палящем зное; во всех состояниях он был ему другом преданнейшим.
Word by Word
tadāthen
tadā:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
prabhṛtifrom then on
prabhṛti:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootprabhṛti (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; ‘from (that time) onwards’ (ablatival adverb)
rāmasyaof Rama
rāmasya:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
cchāyāshadow
cchāyā:
Upamāna (उपमान; in simile)
TypeNoun
Rootcchāyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ivalike
iva:
Upamā-dyotaka (उपमाद्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमावाचक अव्यय (simile marker)
ātapagaḥĀtapaga (name/epithet)
ātapagaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootātapaga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (lit. ‘sun-avoider/one who goes away from heat’)
bhuvion earth
bhuvi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
babhūvabecame
babhūva:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु) (भू) लिट्-लकार
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
mitrama friend
mitram:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृ-समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootmitra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय (predicate noun)
ati-arthamexceedingly/very much
ati-artham:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootati (अव्यय) + artha (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषणरूपेण (adverbial intensifier)
sarva-avasthāsuin all situations
sarva-avasthāsu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक) + avasthā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, बहुवचन; समासः कर्मधारयः (‘all states/conditions’)
pārthivaO king
pārthiva:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootpārthiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन