Shloka 64
Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord
Devanagari script
भयसंमूढमनमो ममाद्यापि महामते / हते ऽपि तस्मिन्नखिला भान्ति वै तन्मया दिशः
Transliteration
bhayasaṃmūḍhamanamo mamādyāpi mahāmate / hate 'pi tasminnakhilā bhānti vai tanmayā diśaḥ
Translation
О мудрейший, мой ум и ныне смущён страхом. Хотя он и убит, все стороны света кажутся мне словно наполненными им.
Word by Word
भयसंमूढमनः(one) whose mind is bewildered by fear
भयसंमूढमनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootभय-संमूढ-मनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘भयेन संमूढं मनः यस्य’ इति (fear-confused mind)
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; ‘my’
अद्यापिeven now/still
अद्यापि:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य + अपि (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययसमास; ‘even today/still now’
महामतेO great-minded one
महामते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहामति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन; ‘महान् मतिः’
हतेwhen slain
हते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeVerb
Rootहन् (धातु; कृदन्त)
Formसप्तमी (अधिकरण), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘हत’ — ‘when (he) is slain’ (locative absolute sense)
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अप्यर्थक-निपात (even/also)
तस्मिन्in him/therein
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
अखिलाःall
अखिलाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअखिल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (diśaḥ इत्यस्य)
भान्तिshine/appear
भान्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभा (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-निपात (emphatic particle)
तन्मयाःfilled with that/of that nature
तन्मयाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतद्-मय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘तद्रूपाः/तद्भावयुक्ताः’ (consisting of that) विशेषणम् (diśaḥ)
दिशःdirections
दिशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन