Shloka 80
रामस्य हिमवद्गमनम्
Rama’s Journey to Himavat
Devanagari script
परं ज्योतिरचिन्त्यं यद्योगिध्येयमनुत्त मम् / नित्यं शुद्धं सदा शान्तमतीन्द्रियमनौपमम् / आनन्दमात्रमचलं व्याप्ताशेषचराचरम्
Transliteration
paraṃ jyotiracintyaṃ yadyogidhyeyamanutta mam / nityaṃ śuddhaṃ sadā śāntamatīndriyamanaupamam / ānandamātramacalaṃ vyāptāśeṣacarācaram
Translation
Этот высший Свет непостижим, предмет созерцания йогинов, непревзойдённый. Он вечен, чист, всегда умиротворён, сверхчувственен и несравним; он — одна лишь Блаженность, неподвижен и пронизывает всё движущееся и недвижущееся.
Word by Word
परम्supreme
परम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘supreme’
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अचिन्त्यम्inconceivable
अचिन्त्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + चिन्त्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘unthinkable/inconceivable’
यत्which
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
योगि-ध्येयम्to be meditated on by yogins
योगि-ध्येयम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयोगिन् + ध्येय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (योगिनां ध्येयम्)
अनुत्तमम्unsurpassed
अनुत्तमम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘unsurpassed’
नित्यम्eternal
नित्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनित्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘eternal’ (also adverbially ‘always’)
शुद्धम्pure
शुद्धम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘pure’
सदाalways
सदा:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb of time)
शान्तम्peaceful
शान्तम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशान्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘peaceful’
अतीन्द्रियम्beyond the senses
अतीन्द्रियम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअति + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (‘beyond the senses’)
अनौपमम्incomparable
अनौपमम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ + अनुपम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘incomparable’
आनन्द-मात्रम्pure bliss alone
आनन्द-मात्रम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआनन्द + मात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (‘consisting solely of bliss’)
अचलम्unchanging
अचलम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअचल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘immovable/unchanging’
व्याप्त-अशेष-चर-अचरम्pervading all that moves and does not move
व्याप्त-अशेष-चर-अचरम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootव्याप्त + अशेष + चर + अचर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहिः (‘that which pervades all moving and unmoving beings without remainder’)