Shloka 49
Rāma’s Service to Parents and Departure to Visit the Paternal Grandparents
Pitāmaha-gṛha-gamana
Devanagari script
तपोधनानन्दकरं ब्रह्मलोकमिवापरम् / प्रसूनसौरभभ्राम्यन्मधुपारावनादितम्
Transliteration
tapodhanānandakaraṃ brahmalokamivāparam / prasūnasaurabhabhrāmyanmadhupārāvanāditam
Translation
Он радовал мудрецов, богатых тапасом, словно иной Брахмалока; аромат цветов кружил пчёл, и всё вокруг звенело их гудением.
Word by Word
तपो-धन-आनन्द-करम्bringing joy to the wealth of ascetics (ascetics)
तपो-धन-आनन्द-करम्:
विशेषण (कर्म/वस्तु-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतपस् (प्रातिपदिक) + धन (प्रातिपदिक) + आनन्द (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (तपोधनानां आनन्दं करोति)
ब्रह्म-लोकम्Brahma-world
ब्रह्म-लोकम्:
उपमान (तुलना-आधार)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (ब्रह्मणः लोकः)
इवlike
इव:
सम्बन्ध (उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमा-वाचक (simile particle)
अपरम्another, second
अपरम्:
विशेषण (कर्म/वस्तु-विशेषण)
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
प्रसून-सौरभ-भ्राम्यत्with bees roaming due to flower-fragrance
प्रसून-सौरभ-भ्राम्यत्:
विशेषण (कर्म/वस्तु-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रसून (प्रातिपदिक) + सौरभ (प्रातिपदिक) + भ्राम्यत् (कृदन्त; √भ्रम् धातु, शतृ)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; वर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त (शतृ); समासः—तत्पुरुषः (प्रसूनानां सौरभेण भ्राम्यत्)
मधु-पाराव-नादितम्resounding with the cooing of honey-seeking doves/bees
मधु-पाराव-नादितम्:
विशेषण (कर्म/वस्तु-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमधु (प्रातिपदिक) + पाराव (प्रातिपदिक) + नादित (कृदन्त; √नद् धातु, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त); समासः—तत्पुरुषः (मधुपारावैः नादितम्)