Shloka 41
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
ताभिः स बालार्कनिभो रौद्रः परिवृतः प्रभुः / स्निह्यमानाभिरत्यर्थं स्वकभिरिव मातृभिः
Transliteration
tābhiḥ sa bālārkanibho raudraḥ parivṛtaḥ prabhuḥ / snihyamānābhiratyarthaṃ svakabhiriva mātṛbhiḥ
Translation
Окружённый ими, Владыка сиял, как юное солнце, являя грозный (раудра) облик. Они с безмерной нежностью любили его, словно родные матери.
Word by Word
ताभिःby them
ताभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), तृतीया (Instrumental, 3rd), बहुवचन (plural)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन (singular)
बाल-अर्क-निभःlike the rising/young sun
बाल-अर्क-निभः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootबाल (प्रातिपदिक) + अर्क (प्रातिपदिक) + निभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन (singular); विशेषण (adjective)
रौद्रःfierce
रौद्रः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरौद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन (singular); विशेषण (adjective)
परिवृतःwas surrounded
परिवृतः:
Kriyā (क्रिया; passive predicate)
TypeVerb
Rootपरि-वृ (धातु) → परिवृत (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन (singular)
प्रभुःthe lord
प्रभुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative, 1st), एकवचन (singular)
स्निह्यमानाभिःby (women) showing affection
स्निह्यमानाभिः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootस्निह् (धातु) → स्निह्यमान (कृदन्त, शानच्/मान)
Formवर्तमानकाले कर्मणि/आत्मनेपदे शानच्-प्रत्ययान्त कृदन्त (present participle: being affectionate); स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (Instrumental, 3rd), बहुवचन (plural)
अत्यर्थम्exceedingly
अत्यर्थम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअत्यर्थम् (अव्यय)
Formपरिमाण/तीव्रतावाचक-अव्यय (adverb: exceedingly)
स्वकाभिःby their own
स्वकाभिः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootस्वक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), तृतीया (Instrumental, 3rd), बहुवचन (plural); विशेषण (adjective)
इवlike
इव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमार्थक-अव्यय (particle of comparison: like/as)
मातृभिःby mothers
मातृभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), तृतीया (Instrumental, 3rd), बहुवचन (plural)