Home›Srimad Bhagavatam›Tritiya Skandha›Adhyaya 23›Shloka 15
←Previous Verse
Next Verse→

Srimad Bhagavatam — Tritiya Skandha, Shloka 15

Kardama Muni’s Mystic Opulence, Devahūti’s Rejuvenation, and the Turning Toward Fearlessness

Devanagari script

दिव्योपकरणोपेतं सर्वकालसुखावहम् । पट्टिकाभि: पताकाभिर्विचित्राभिरलंकृतम् ॥ १४ ॥ स्रग्भिर्विचित्रमाल्याभिर्मञ्जुशिञ्जत्षडङ्‌घ्रिभि: । दुकूलक्षौमकौशेयैर्नानावस्रैर्विराजितम् ॥ १५ ॥

Transliteration

divyopakaraṇopetaṁ sarva-kāla-sukhāvaham paṭṭikābhiḥ patākābhir vicitrābhir alaṅkṛtam

Translation

Крепость была снабжена всеми дивными принадлежностями и радовала во всякое время года. Со всех сторон её украшали флаги, гирлянды и художественные узоры пёстрых цветов. Ещё более она сияла венками из чарующих цветов, привлекавших пчёл сладким жужжанием, и драпировками из льна, тонкого полотна, шёлка и иных тканей.

Synonyms
divyadivine
divya:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; adjective qualifying 'upetaṁ' compound
upakaraṇaequipment, furnishings
upakaraṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootupakaraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया बहुवचनस्य अर्थे समासाङ्ग (instrumental sense within compound)
upetamendowed with
upetam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootupa√i (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय) → upeta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle): 'endowed/possessed with'
sarvaall
sarva:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद; 'kāla' इत्यस्य विशेषणम्
kālatime
kāla:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
Formसमासमध्यपद; 'sarva-kāla' (all times)
sukhahappiness, comfort
sukha:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsukha (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद; 'āvaha' इत्यस्य कर्मभावः
āvahambringing (comfort)
āvaham:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootā√vah (धातु) + aṇ (प्रातिपदिक) → āvaha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; 'bringing' (causing to come)
paṭṭikābhiḥwith ribbons/bands
paṭṭikābhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootpaṭṭikā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया बहुवचनम् (Instrumental)
patākābhiḥwith banners/flags
patākābhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootpatākā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया बहुवचनम् (Instrumental)
vicitrābhiḥvariegated, ornate
vicitrābhiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvicitra (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया बहुवचनम्; paṭṭikā/patākā इत्यादीनां विशेषणम्
alaṅkṛtamadorned
alaṅkṛtam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootalaṅ√kṛ (धातु) + kta → alaṅkṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त: 'adorned'
sragbhiḥwith garlands
sragbhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootsraj (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया बहुवचनम्; (वैकल्पिक रूप: स्रग्)
vicitravariegated
vicitra:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvicitra (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद; 'mālya' इत्यस्य विशेषणम्
mālyābhiḥwith garlands/wreaths
mālyābhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmālya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया बहुवचनम्; 'vicitra-mālya' = variegated garlands
mañjusweet, pleasant
mañju:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmañju (प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद; 'śiñjat' इत्यस्य विशेषणम्
śiñjatjingling
śiñjat:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśiñj (धातु) + śatṛ (कृत्) → śiñjat (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ); समासाङ्ग: 'jingling/sounding'
ṣaṭsix
ṣaṭ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootṣaṭ (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसमासपूर्वपद; संख्या-विशेषणम्
aṅghribhiḥwith (bees) having feet
aṅghribhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootaṅghri (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया बहुवचनम्; 'ṣaḍ-aṅghri' = six-footed (bees)
dukūlaiḥwith fine cloth (dukūla)
dukūlaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootdukūla (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया बहुवचनम्; समाहार-द्वन्द्वस्य अङ्ग
kṣaumaiḥwith linen
kṣaumaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootkṣauma (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया बहुवचनम्; समाहार-द्वन्द्वस्य अङ्ग
kauśeyaiḥwith silk
kauśeyaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootkauśeya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया बहुवचनम्; 'dukūla-kṣauma-kauśeya' समाहार-द्वन्द्वः (various fabrics)
nānāvarious
nānā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnānā (अव्यय/प्रातिपदिक-प्रयोग)
Formअव्यय-विशेषणम्; 'various'
vastraiḥwith garments
vastraiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvastra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, तृतीया बहुवचनम्; 'nānā-vastra' = various garments
virājitamresplendent
virājitam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi√rāj (धातु) + kta → virājita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त: 'shining, splendid'
Characters & Entities
K
Kardama Muni
D
Devahūti

FAQs

This verse describes a celestial, beautifully decorated residence—showing that comfort and opulence can exist in gṛhastha life when connected to dharma and devotion, not merely sense enjoyment.

Śukadeva narrates how Kardama, by yogic power and divine favor, arranged extraordinary comforts for Devahūti—setting the stage for their sacred union and the advent of Lord Kapila.

Beautify one’s environment with purity and devotion, remembering that true “divine comfort” is whatever supports remembrance of the Lord and harmonious, dharmic family life.

←Previous Verse
Next Verse→