Srimad Bhagavatam — Dvadasha Skandha, Shloka 15

Mārkaṇḍeya Ṛṣi Tested by Indra and Blessed by Nara-Nārāyaṇa

Devanagari script

एतत् पुरन्दरो ज्ञात्वा सप्तमेऽस्मिन् किलान्तरे । तपोविशङ्कितो ब्रह्मन्नारेभे तद्विघातनम् ॥ १५ ॥

Transliteration

etat purandaro jñātvā saptame ’smin kilāntare tapo-viśaṅkito brahmann ārebhe tad-vighātanam

Translation

О брахман, в седьмой манвантаре, нынешней эпохе, Пурандара Индра узнал о подвигах Маркандеи и, устрашившись его силы, начал мешать его аскезе.

Synonyms

• एतत्: this (matter)
• एतत्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (pronoun), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचन

• पुरन्दरः: Purandara (Indra)
• पुरन्दरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुरन्दर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन

• ज्ञात्वा: having known
• ज्ञात्वा: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), पूर्वक्रिया (having known)

• सप्तमे: in the seventh
• सप्तमे: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: सप्तम (प्रातिपदिक)
• Form: क्रमवाचक/संख्याविशेषण, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन

• किल: indeed / it is said
• किल: Sambandha/Particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: किल (अव्यय)
• Form: निपात (particle), प्रसिद्ध्यर्थ/अनुनयार्थ (indeed/it is said)

• अन्तरे: during the interval
• अन्तरे: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; कालवाचक (time-interval)

• तपः-विशङ्कितः: alarmed about the austerity
• तपः-विशङ्कितः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तपस् (प्रातिपदिक) + विशङ्कित (कृदन्त)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (tapas-viśaṅkita = तपसः विशङ्कितः), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• ब्रह्मन्: O brāhmaṇa
• ब्रह्मन्: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन

• आरेभे: began
• आरेभे: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: रभ् (धातु) उपसर्ग-आ + लिट्
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• तत्-विघातनम्: the obstruction of that (austerity)
• तत्-विघातनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (प्रातिपदिक) + विघातन (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (tad-vighātanam = तस्य विघातनम्), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), एकवचन

Characters & Entities

• Purandara (Indra)

FAQs

Why does Indra obstruct the austerities of sages in the Srimad Bhagavatam?

This verse shows Indra becoming fearful that powerful tapasya may threaten his position, so he attempts to disrupt the ascetic’s practice.

Who is speaking this verse in Bhagavatam 12.8.15 and to whom?

Śukadeva Gosvāmī speaks, addressing Parīkṣit Mahārāja as “O brāhmaṇa,” while narrating Indra’s reaction to the sage’s austerities.

What practical lesson does Bhagavatam 12.8.15 give for modern spiritual life?

When sincere practice strengthens, distractions and tests may increase—so one should remain steady, vigilant, and committed to one’s sādhana.