Shloka 7

The Solar Eclipse at Samanta-pañcaka and the Great Reunion of Yādavas, Pāṇḍavas, and Vraja

Devanagari script

ते रथैर्देवधिष्ण्याभैर्हयैश्च तरलप्लवै: । गजैर्नदद्भ‍िरभ्राभैर्नृभिर्विद्याधरद्युभि: ॥ ७ ॥ व्यरोचन्त महातेजा: पथि काञ्चनमालिन: । दिव्यस्रग्वस्‍त्रसन्नाहा: कलत्रै: खेचरा इव ॥ ८ ॥

Transliteration

te rathair deva-dhiṣṇyābhair hayaiś ca tarala-plavaiḥ gajair nadadbhir abhrābhair nṛbhir vidyādhara-dyubhiḥ

Translation

Могучие ядавы шествовали по дороге в великом величии. Их сопровождали воины на колесницах, подобных небесным виманам, на конях с мерным, плавным ходом и на ревущих слонах, огромных, как тучи; рядом шли и пешие ратники, сияющие, словно видьядхары. Украшенные золотыми ожерельями и цветочными гирляндами, в дивных одеждах и доспехах, с жёнами рядом, они казались полубогами, летящими по небу.

Synonyms

• ते: they
• ते: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम

• रथैः: with chariots
• रथैः: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• देव-धिष्ण्य-आभैः: resembling divine abodes
• देव-धिष्ण्य-आभैः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: देव (प्रातिपदिक) + धिष्ण्य (प्रातिपदिक) + आभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (देवानां धिष्ण्यं ‘divine abode’ तदाभः ‘resembling’)

• हयैः: with horses
• हयैः: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: हय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• तरल-प्लवैः: swift-moving
• तरल-प्लवैः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तरल (प्रातिपदिक) + प्लव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय-समास (तरलाः प्लवाः ‘swift/unstable movers’)

• गजैः: with elephants
• गजैः: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: गज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• नदद्भिः: roaring
• नदद्भिः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Verb
• Root: नद् (धातु)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ), परस्मैपदी; पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘roaring’

• अभ्र-आभैः: cloud-like in appearance
• अभ्र-आभैः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अभ्र (प्रातिपदिक) + आभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (अभ्रवत् आभा यस्य)

• नृभिः: with men
• नृभिः: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: नृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन

• विद्याधर-द्युभिः: with Vidyādhara-like radiance
• विद्याधर-द्युभिः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विद्याधर (प्रातिपदिक) + द्यु/द्युत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (विद्याधराणां द्युतिः/द्युभिः ‘with the splendor of Vidyādharas’)

Characters & Entities

• Kṛṣṇa
• Balarāma
• Vidyādharas

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam describe about Krishna’s journey to Kurukshetra?

This verse portrays the Lord’s party moving with extraordinary, almost celestial opulence—chariots like heavenly abodes, swift horses, cloudlike elephants, and radiant attendants—highlighting the divine majesty surrounding Kṛṣṇa and Balarāma.

Why is a divine, heavenly comparison used in describing the procession in Canto 10?

Śukadeva emphasizes that wherever the Supreme Lord travels, His entourage naturally appears godlike; the comparisons communicate His transcendental sovereignty and the auspiciousness of His presence.

Practical application: what can a devotee learn from this depiction of grandeur?

A devotee can remember that true auspiciousness comes from connection with Kṛṣṇa—external beauty is meaningful when it supports devotion, remembrance, and service to the Lord.