Shloka 7

The Future Manus and the Avatāras in Their Manvantaras

Devanagari script

सङ्‌क्षेपतो मयोक्तानि सप्तमन्वन्तराणि ते । भविष्याण्यथ वक्ष्यामि विष्णो: शक्त्यान्वितानि च ॥ ७ ॥

Transliteration

saṅkṣepato mayoktāni sapta-manvantarāṇi te bhaviṣyāṇy atha vakṣyāmi viṣṇoḥ śaktyānvitāni ca

Translation

Я вкратце поведал тебе о положении семи Ману. Теперь я опишу будущих Ману вместе с воплощениями Господа Вишну, наделёнными Его шакти.

Synonyms

• सङ्क्षेपतः: briefly
• सङ्क्षेपतः: अधिकरण (Adhikaraṇa)
• Type: Indeclinable
• Root: सङ्क्षेप (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; तद्धितान्त अव्यय (तसिल्/तस्-प्रत्यय), अर्थे ‘संक्षेपेण’ (in brief)

• मया: by me
• मया: कर्ता (Karta)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; त्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन (instrumental singular)

• उक्तानि: spoken/said
• उक्तानि: कर्म (Karma)
• Type: Adjective
• Root: वच् (धातु) + क्त (कृदन्त) → उक्त (प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; ‘said’

• सप्त: seven
• सप्त: विशेषण (Viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: सप्तन् (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: संख्यावाचक; अव्ययवत् प्रयोग (indeclinable numeral used adjectivally)

• मन्वन्तराणि: Manvantaras (periods of Manus)
• मन्वन्तराणि: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: मनु + अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मनोरन्तरम् = manvantara)

• ते: to you
• ते: सम्प्रदान (Sampradāna)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन (to you)

• भविष्याणि: future (ones)
• भविष्याणि: विशेषण (Viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: भू (धातु) + शतृ/शानच्? (कृदन्त) → भविष्यत्/भविष्य (प्रातिपदिक)
• Form: भविष्यत्कालवाचक कृदन्त-विशेषण (future/that which will be); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; ‘forthcoming’

• अथ: then
• अथ: सम्बन्ध (Sambandha/Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)

• वक्ष्यामि: I shall describe
• वक्ष्यामि: क्रिया (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लृट्-लकार (simple future); उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

• विष्णोः: of Viṣṇu
• विष्णोः: सम्बन्ध (Sambandha/Genitive)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी (6th/genitive), एकवचन

• शक्त्या: with power
• शक्त्या: करण (Karaṇa)
• Type: Noun
• Root: शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), एकवचन

• अन्वितानि: endowed (with)
• अन्वितानि: विशेषण (Viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: अन्वित (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्यय from अन्वि/अनु+इ)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (kta); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; ‘endowed/connected’

• च: and
• च: सम्बन्ध (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

Characters & Entities

• Viṣṇu

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about future manvantaras?

This verse states that after summarizing the seven past manvantaras, Śukadeva Gosvāmī will describe the manvantaras yet to come and the divine energies of Lord Viṣṇu present within them.

Why did Śukadeva Gosvāmī say this to King Parīkṣit?

He is guiding Parīkṣit through the Bhagavatam’s cosmic timeline, transitioning from past manvantaras to the future ones, emphasizing that Viṣṇu’s potencies sustain and govern each era.

Practical application of understanding manvantara cycles in modern life?

It cultivates perspective: history and personal events unfold within larger divine time cycles, encouraging steadiness, humility, and devotion to Viṣṇu as the constant shelter across all changes.