Mantra 7

Sukta 135

Sanskrit (Devanagari)

तां ह जरितर्नः प्रत्यगृभ्णंस्तामु ह जरितर्नः प्रत्यगृभ्णः । अहानेतरसं न वि चेतनानि यज्ञानेतरसं न पुरोगवामः

IAST Transliteration

tā́m ha jaritar naḥ prátyagṛbhṇan tā́m u ha jaritar naḥ prátyagṛbhṇaḥ | áhān-itarasaṃ naḥ ví cetánāni yajñān-itarasaṃ naḥ púro-gavāmaḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

That, indeed, O Singer, for us they have received; that, moreover, O Singer, for us they have received. Not other than the days be our discernments; not other than sacrifice—may we be cattle-foremost.

Translation

Её, воистину, о Певец, для нас они приняли; её же, более того, о Певец, для нас они приняли. Да не будут наши разумения иными, чем дни; да не будем мы иными, чем жертвоприношение — да будем мы впереди стад.

Word by Word

• ताम्: her/that (fem., acc. sg.)
• ताम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ह: indeed/just
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)

• जरितः: O singer/praiser
• जरितः: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: जरितृ (प्रातिपदिक; √गॄ/गृ ‘to sing/praise’ से ‘praiser/singer’)

• नः: of us/our
• नः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रति: towards/back
• प्रति: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)

• अगृभ्णम्: I seized/grasped
• अगृभ्णम्: क्रिया (कर्तृ = ‘अहम्’ निहित)
• Type: Verb
• Root: √ग्रह् (गृभ्) ‘to seize, grasp’

• ताम्: her/that (fem., acc. sg.)
• ताम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• उ: and/also/indeed
• उ: —
• Type: Indeclinable
• Root: उ (निपात)

• ह: indeed
• ह: —
• Type: Indeclinable
• Root: ह (निपात)

• जरितः: O singer/praiser
• जरितः: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: जरितृ (प्रातिपदिक; √गॄ/गृ ‘to sing/praise’)

• नः: of us/our
• नः: सम्बन्ध (genitive)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रति: towards/back
• प्रति: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)

• अगृभ्णः: you seized/grasped
• अगृभ्णः: क्रिया (कर्तृ = ‘त्वम्’ निहित)
• Type: Verb
• Root: √ग्रह् (गृभ्) ‘to seize, grasp’

• अहानि: days
• अहानि: कर्म (वि-√चि के साथ ‘चिनोति’ का विषय)
• Type: Noun
• Root: अहन् (प्रातिपदिक)

• इतरसम्: otherwise/different (other)
• इतरसम्: विशेषण (अहानि-सम्बद्ध)
• Type: Adjective
• Root: इतर (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)

• वि: apart, distinctly
• वि: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: वि (उपसर्ग)

• चेतनानि: perceptions/recognitions; distinguishing marks
• चेतनानि: कर्म/विषय (वि-√चि/√चित् ‘to distinguish/notice’ के अर्थ में)
• Type: Noun/Adjective (substantivized)
• Root: चेतन (प्रातिपदिक; √चित् ‘to perceive/notice’ से)

• यज्ञानि: sacrifices/rites
• यज्ञानि: कर्म (अगामी क्रिया ‘गवामः’ के साथ ‘we go/lead’ का विषय/उद्देश्य)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• इतरसम्: other/different
• इतरसम्: विशेषण (यज्ञानि-सम्बद्ध)
• Type: Adjective
• Root: इतर (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)

• पुरोगवामः: (we are) not the leaders/foremost (lit. having the cows in front)
• पुरोगवामः: कर्तृ/प्रत्ययार्थ (वाक्य-समाप्ति में ‘हम’ का विशेषण)
• Type: Noun/Adjective (predicative)
• Root: पुरोगव (प्रातिपदिक; पुरस् + गो ‘foremost/leading cattle’), अथवा ‘पुरः-गव’ (बहुव्रीहि) ‘having cows in front/leading’

Attribution

Rishi: RV-derived attribution (uncertain here without anukramaṇī confirmation).

Devata: Abstract: dakṣiṇā’s efficacy and yajña-order; prosperity (cattle) as desired fruit.

Chandas: RV-style; refrain + closing benediction.

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"Assurance (receipt) → clarity (discernment) → uplift (prosperity wish).","listener_experience":"Completion, grounded optimism, forward orientation.","intensity":4}