Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 45

सेनापतिरर्थमानाभ्यामभिसंस्कृतमनीकमाभाषेत शतसाहस्रो राजवधः पञ्चाशत्साहस्रः सेनापतिकुमारवधः दशसाहस्रः प्रवीरमुख्यवधः पञ्चसाहस्रो हस्तिरथवधः साहस्रोऽश्ववधः शत्यः पत्तिमुख्यवधः शिरो विंशतिकं भोगद्वैगुण्यं स्वयं ग्राहश्च इति ॥ कZ_१०.३.४५ ॥

senāpatir arthamānābhyām abhisaṃskṛtam anīkam ābhāṣeta śatasāhasro rājavadhaḥ pañcāśatsāhasraḥ senāpatikumāravadhaḥ daśasāhasraḥ pravīramukhyavadhaḥ pañcasāhasro hastirathavadhaḥ sāhasro'śvavadhaḥ śatyaḥ pattimukhyavadhaḥ śiro viṃśatikaṃ bhogadvaiguṇyaṃ svayaṃ grāhaś ca iti

Полководец должен обратиться к войску, подготовленному наградами и почестями: «Сто тысяч — за убийство вражеского царя; пятьдесят тысяч — за убийство наследника вражеского военачальника; десять тысяч — за убийство главного героя; пять тысяч — за убийство воина на слоне или колеснице; тысяча — за убийство всадника; сто — за убийство главного пехотинца. За принесённую голову — двадцать (единиц). За захваченную добычу — двойное пользование (т. е. удвоенное право). И за взятие пленных живыми — (награда)», — так.

सेनापतिःthe commander (general)
सेनापतिः:
TypeNoun
Rootसेना + पति
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
अर्थमानाभ्याम्by (reference to) money and valuation/honour
अर्थमानाभ्याम्:
TypeNoun
Rootअर्थ + मान
Formनपुंसकलिङ्ग (समाहार-द्वन्द्व), तृतीया-द्विवचन
अभिसंस्कृतम्duly assessed/regulated
अभिसंस्कृतम्:
TypeParticiple
Rootअभि + सम् + √कृ (करणे)
Formकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; विशेषण
अनीकम्the troop/unit (formation)
अनीकम्:
TypeNoun
Rootअनीक
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
आभाषेतshould announce/proclaim
आभाषेत:
TypeVerb
Rootआ + √भाष् (भाषणे)
Formलोट्, परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
शतसाहस्रःone hundred thousand
शतसाहस्रः:
TypeNoun (numeral)
Rootशत + साहस्र
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (राशिवाचक)
राजवधःkilling of the king
राजवधः:
TypeNoun
Rootराजन् + वध
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
पञ्चाशत्साहस्रःfifty thousand
पञ्चाशत्साहस्रः:
TypeNoun (numeral)
Rootपञ्चाशत् + साहस्र
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (राशिवाचक)
सेनापतिकुमारवधःkilling of the general’s son
सेनापतिकुमारवधः:
TypeNoun
Rootसेनापति + कुमार + वध
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
दशसाहस्रःten thousand
दशसाहस्रः:
TypeNoun (numeral)
Rootदश + साहस्र
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (राशिवाचक)
प्रवीरमुख्यवधःkilling of a chief champion/hero
प्रवीरमुख्यवधः:
TypeNoun
Rootप्रवीर + मुख्य + वध
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
पञ्चसाहस्रःfive thousand
पञ्चसाहस्रः:
TypeNoun (numeral)
Rootपञ्च + साहस्र
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (राशिवाचक)
हस्तिरथवधःkilling involving elephant/chariot (troops)
हस्तिरथवधः:
TypeNoun
Rootहस्ति + रथ + वध
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
साहस्रःone thousand
साहस्रः:
TypeNoun (numeral)
Rootसाहस्र
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (राशिवाचक)
अश्ववधःkilling of a horse / horseman (category)
अश्ववधः:
TypeNoun
Rootअश्व + वध
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
शत्यःone hundred
शत्यः:
TypeNoun (numeral)
Rootशत
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन (राशिवाचक); वैकल्पिक-रूप (शत/शत्य)
पत्तिमुख्यवधःkilling of a chief infantryman
पत्तिमुख्यवधः:
TypeNoun
Rootपत्ति + मुख्य + वध
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
शिरःa head
शिरः:
TypeNoun
Rootशिरस्
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-एकवचन (context: ‘head (as trophy)’)
विंशतिकम्twenty (as an amount)
विंशतिकम्:
TypeNoun (numeral)
Rootविंशति
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-एकवचन; ‘amount of twenty’
भोगद्वैगुण्यम्doubling of the benefit/enjoyment
भोगद्वैगुण्यम्:
TypeNoun
Rootभोग + द्वैगुण्य
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-एकवचन
स्वयम्personally
स्वयम्:
TypeIndeclinable
Rootस्वयम्
Formअव्यय
ग्राहःthe captor
ग्राहः:
TypeNoun
Rootग्राह
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
and
:
TypeParticle
Root
Formअव्यय (समुच्चय)
इतिthus
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formअव्यय (उद्धरण/समाप्ति)
S
senāpati
R
rājan
P
pravīra
H
hasti
R
ratha
A
aśva
P
patti

FAQs

It aligns individual risk-taking with strategic value: higher payouts for high-impact targets (king, commanders, champions) and smaller payouts for lower-impact kills.

Heads serve as verifiable proof for claims; prisoners provide intelligence, leverage, and bargaining value—so policy incentivizes capture, not only killing.