Sutra 7
Devanagari script
वास्तुहृदयादुत्तरे नवभागे यथोक्तविधानमन्तःपुरं प्रान्मुखमुदन्मुखं वा कारयेत् ॥ कZ_०२.४.०७ ॥
Transliteration
vāstuhṛdayād uttare navabhāge yathoktavidhānam antaḥpuraṃ prānmukham udanmukhaṃ vā kārayet
Translation
В девятой доле к северу от «сердца» участка следует построить внутренний дворец (antaḥpura) согласно указанным правилам, ориентировав его на восток или на север.
Word by Word
वास्तुहृदयात्from the centre of the site (vāstu-centre)
वास्तुहृदयात्:
TypeNoun
Rootवास्तुहृदय
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी एकवचन (अपादान)
उत्तरेin the northern (part)
उत्तरे:
TypeAdjective (used substantively)
Rootउत्तर
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (अधिकरण)
नवभागेin the ninth-part division / in a ninefold division (i.e., in the northern ninth)
नवभागे:
TypeNoun
Rootनवभाग
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन (अधिकरण)
यथाas
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
Formअव्यय
उक्तstated / prescribed
उक्त:
TypeParticiple
Rootवच्
Formकृदन्त (क्त); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (विधानम् इति विशेषणम्)
विधानम्the prescribed procedure/rule
विधानम्:
TypeNoun
Rootविधान
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (कर्म)
अन्तःपुरम्the inner palace (harem/inner apartments)
अन्तःपुरम्:
TypeNoun
Rootअन्तःपुर
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (कर्म)
प्राक्-मुखम्east-facing
प्राक्-मुखम्:
TypeAdjective
Rootप्राक् + मुख
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (अन्तःपुरम् इति विशेषणम्)
उदक्-मुखम्north-facing
उदक्-मुखम्:
TypeAdjective
Rootउदक् + मुख
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (अन्तःपुरम् इति विशेषणम्)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
Formअव्यय (विकल्पार्थक)
कारयेत्should have (it) built / should cause (it) to be made
कारयेत्:
TypeVerb
Rootकृ
Formलोट्/विधिलिङ् (आज्ञार्थ/विध्यर्थ); परस्मैपद; प्रथमपुरुष एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative)
Entities Mentioned
A
antaḥpuraV
vāstu-hṛdayaFAQs
Sectoring creates predictable security perimeters and access control, separating the ruler’s household from administrative and commercial flows.
Beyond ritual considerations, fixed orientation standardizes entrances, guard placement, and circulation routes—useful for security routines.