Sutra 12
Devanagari script
अट्टालकप्रतोलीमध्ये त्रिधानुष्काधिष्ठानं सापिधानच्छिद्रफलकसंहतमिन्द्रकोशं कारयेत् ॥ कZ_०२.३.१२ ॥
Transliteration
aṭṭālakapratolīmadhye tridhānuṣkādhiṣṭhānaṃ sāpidhānacchidraphalakasaṃhatam indrakośaṃ kārayet
Translation
Внутри комплекса «башня–надвратное сооружение» следует устроить «индракошу» (indrakośa: защищённый отсек/коробчатое укрытие) с огневыми позициями для трёх лучников, выполненную из плотно пригнанных щитов/панелей с закрываемыми отверстиями.
Word by Word
अट्टालक-प्रतोली-मध्येin the space between the tower (bastion) and the gate-passage
अट्टालक-प्रतोली-मध्ये:
TypeNoun
Rootमध्य
Formसप्तमी एकवचनम्; आधार-अधिकरणे (locative of place); समासः: अट्टालक + प्रतोली + मध्ये
त्रि-धानुष्क-अधिष्ठानम्a base/platform for three archers
त्रि-धानुष्क-अधिष्ठानम्:
TypeNoun
Rootअधिष्ठान
Formद्वितीया एकवचनम्; कर्म (object) कारयेत् का; समासः: त्रि + धानुष्क + अधिष्ठान
स-अपिधान-छिद्र-फलक-संहतम्made compact/solid with panels having covered apertures (loopholes)
स-अपिधान-छिद्र-फलक-संहतम्:
TypeAdjective
Rootसंहन्/संहत
Formद्वितीया एकवचनम् नपुंसकलिङ्गम्; त्रिधानुष्काधिष्ठानम् इत्यस्य विशेषणम्; समासः: स + अपिधान + छिद्र + फलक + संहत
इन्द्रकोशम्an ‘indrakośa’—a protected chamber/box-like firing position
इन्द्रकोशम्:
TypeNoun
Rootइन्द्रकोश
Formद्वितीया एकवचनम्; कर्म; (त्रिधानुष्काधिष्ठानम् ... इन्द्रकोशम्) कारयेत्
कारयेत्should cause (it) to be constructed / should have (it) made
कारयेत्:
TypeVerb
Rootकृ (णिच्)
Formलोट्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; णिच् (causative): ‘have (it) made/constructed’
Entities Mentioned
I
indrakośa (protected enclosure)A
archers (dhānuṣka)FAQs
It standardizes manning requirements and ensures the gate complex has a minimum built-in defensive capability independent of ad hoc troop availability.