Sutra 14

Devanagari script

स्त्रिया मुखसंदर्शनेऽन्यकार्यसम्भाषायां वा पूर्वः साहसदण्डः वेतनकालातिपातने मध्यमः अकृतकर्मवेतनप्रदाने च ॥ कZ_०२.२३.१४ ॥

Transliteration

striyā mukhasaṃdarśane'nyakāryasambhāṣāyāṃ vā pūrvaḥ sāhasadaṇḍaḥ vetanakālātipātane madhyamaḥ akṛtakarmavetanapradāne ca

Translation

Если работницу (женщину) принуждают (неподобающим образом) показывать лицо или разговаривают с ней о делах, не относящихся к порученной работе, нарушитель уплачивает первый (наименьший) штраф sāhasa; за задержку выплаты жалованья сверх установленного срока — средний штраф; и также за выплату жалованья за невыполненную работу.

Word by Word

• स्त्रिया: by/with a woman; in relation to a woman
• Type: Noun
• Root: स्त्री
• Form: स्त्री-शब्दः; स्त्रीलिङ्गः; तृतीया एकवचनम् (करणे/सहयोगे)

• मुख: face; mouth
• Type: Noun
• Root: मुख
• Form: नपुंसकलिङ्गः; प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (समासपूर्वपदम्)

• संदर्शने: in (the act of) seeing; in showing/meeting (face-to-face)
• Type: Noun
• Root: संदर्शन
• Form: नपुंसकलिङ्गः; सप्तमी एकवचनम्

• अन्य: other; different
• Type: Adjective
• Root: अन्य
• Form: विशेषणम्; नपुंसकलिङ्गः; (समासपूर्वपदम्)

• कार्य: business; task; affair
• Type: Noun
• Root: कार्य
• Form: नपुंसकलिङ्गः; (समासपूर्वपदम्)

• सम्भाषायाम्: in conversation; in speaking with
• Type: Noun
• Root: सम्भाषा
• Form: स्त्रीलिङ्गः; सप्तमी एकवचनम्

• वा: or
• Type: Particle
• Root: वा
• Form: विकल्पार्थक-अव्ययम्

• पूर्वः: the first/lowest (grade)
• Type: Adjective
• Root: पूर्व
• Form: विशेषणम्; पुल्लिङ्गः; प्रथमा एकवचनम् (दण्डस्य विशेषणम्)

• साहस: violence; coercive offence; assault
• Type: Noun
• Root: साहस
• Form: नपुंसकलिङ्गः; (समासपूर्वपदम्)

• दण्डः: penalty; fine
• Type: Noun
• Root: दण्ड
• Form: पुल्लिङ्गः; प्रथमा एकवचनम्

• वेतन: wages; remuneration
• Type: Noun
• Root: वेतन
• Form: नपुंसकलिङ्गः; (समासपूर्वपदम्)

• काल: time; appointed time
• Type: Noun
• Root: काल
• Form: पुल्लिङ्गः; (समासमध्यपदम्)

• अतिपातने: in overstepping; in exceeding; in delay
• Type: Noun
• Root: अतिपातन
• Form: नपुंसकलिङ्गः; सप्तमी एकवचनम्

• मध्यमः: the middle (grade)
• Type: Adjective
• Root: मध्यम
• Form: विशेषणम्; पुल्लिङ्गः; प्रथमा एकवचनम् (दण्डस्य विशेषणम्)

• अकृत: not done; unperformed
• Type: Adjective
• Root: अकृत
• Form: कृ-धातोः क्त-प्रत्ययान्त-निष्पन्नं (past passive participle used adjectivally); नपुंसकलिङ्गः (समासपूर्वपदम्)

• कर्म: work; service; task
• Type: Noun
• Root: कर्मन्
• Form: नपुंसकलिङ्गः; (समासमध्यपदम्)

• वेतन: wages
• Type: Noun
• Root: वेतन
• Form: नपुंसकलिङ्गः; (समासमध्यपदम्)

• प्रदाने: in giving; in payment
• Type: Noun
• Root: प्रदान
• Form: नपुंसकलिङ्गः; सप्तमी एकवचनम्

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

Entities Mentioned

• female worker (strī)
• employer/supervisor (implicit)
• state authority imposing sāhasa fines (implicit)

More Details

FAQs

What administrative objective is served by linking harassment/misconduct and wage violations to graded sāhasa fines?

It standardizes enforcement: (1) deters coercive or improper treatment of workers (especially women), (2) ensures wage-timeliness as a compliance norm, and (3) penalizes fraudulent wage disbursement—all through predictable, scalable penalties.