Arthashastra — Adhyakshaprachara, Sutra 30

Devanagari script

दत्तभागविभागस्य विक्रयः पञ्चकं शतं व्याजीं रूपं रूपिकं च ॥ कZ_०२.१२.३० ॥

Transliteration

datta-bhāga-vibhāgasya vikrayaḥ pañcakaṃ śataṃ vyājīṃ rūpaṃ rūpikaṃ ca

Translation

При продаже соли (или соляных долей) после раздела назначенных долей взимается сбор ‘vyājī’ в размере пяти на сто, а также платежи ‘rūpa’ и ‘rūpika’.

Word by Word

• दत्त: given; transferred (as a gift/assignment)
• Type: Participle (Kṛdanta) used adjectivally
• Root: √दा (दाने)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् नपुंसकलिङ्गम् (विशेषणरूपेण)

• भाग: share; portion
• Type: Noun
• Root: भाग
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचनम् (दत्तभाग- इत्यत्र पूर्वपद)

• विभागस्य: of the partition; of the division
• Type: Noun
• Root: वि + √भज (विभागे) / विभाग
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचनम्

• विक्रयः: sale
• Type: Noun
• Root: वि + √क्री (क्रये) / विक्रय
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचनम्

• पञ्चकम्: five (a set/amount of five)
• Type: Noun (numeral-derivative)
• Root: पञ्चक
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (परिमाणवाचक)

• शतम्: a hundred
• Type: Noun (numeral)
• Root: शत
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचनम् (परिमाणवाचक)

• व्याजीम्: vyājī (a specified charge/levy)
• Type: Noun
• Root: व्याजी
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया एकवचनम्

• रूपम्: rūpa (a coin/monetary unit)
• Type: Noun
• Root: रूप
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचनम्

• रूपिकम्: rūpika (a coin/denomination)
• Type: Noun
• Root: रूपिक
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचनम्

• च: and
• Type: Particle
• Root: च
• Form: समुच्चयार्थक अव्यय

Entities Mentioned

• salt superintendent
• licensed sellers/buyers

More Details

FAQs

What does taxing the ‘post-division sale’ achieve?

It prevents revenue loss when allotments are resold and keeps secondary markets within the fiscal net.