Sutra 10
Devanagari script
दुर्गाच्चानवरोधक्षममपनयेत्प्रत्यादेयमरिविषयं वा प्रेषयेत् ॥ कZ_१२.५.१० ॥
Transliteration
durgāc cānavarodhakṣamam apanayet pratyādeyam ariviṣayaṃ vā preṣayet
Translation
Также из крепости следует вывести тех, кто не способен выдержать блокаду; либо их следует отправить на вражескую территорию, которую можно будет отвоевать.
Word by Word
दुर्गात्from the fort
दुर्गात्:
TypeNoun
Rootदुर्ग
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी एकवचन (अपादान)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चय-अव्यय
अनवरोधक्षमम्(a place/position) not susceptible to blockade/obstruction
अनवरोधक्षमम्:
TypeAdjective
Rootक्षम
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; (कर्मपद) — अनवरोधस्य क्षमम् = ‘not liable to be blockaded/obstructed’
अपनयेत्he should remove/withdraw
अपनयेत्:
TypeVerb
Rootअप-नी
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष एकवचन; लोट्-अर्थे ‘should remove/withdraw’
प्रत्यादेयम्(something) to be recovered/taken back
प्रत्यादेयम्:
TypeAdjective/Gerundive
Rootप्रति-आ-दा (आदाय/आदेय)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; कृदन्त (तव्यत्/यत्-भाव: ‘to be taken back/that should be recovered’)
अरिविषयम्enemy territory
अरिविषयम्:
TypeNoun
Rootअरि + विषय
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन; ‘अरिणः विषयः’ = enemy territory/domain
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्प-अव्यय
प्रेषयेत्he should send/despatch
प्रेषयेत्:
TypeVerb
Rootप्र-इष् (प्रेषयति)
Formविधिलिङ् (optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष एकवचन; ‘should send/despatch’
Entities Mentioned
D
durga (fort)A
ari (enemy)FAQs
To reduce consumption and disorder during siege conditions and to concentrate defense manpower and supplies on essential personnel.
A contested buffer zone: temporarily yielding or using areas expected to be recovered, to manage population placement and operational flexibility.