
A Māṇḍūkya Upaniṣad, uma das upaniṣads principais (mukhya) associada ao Atharva Veda, é extremamente breve (12 mantras) e, ainda assim, de grande densidade filosófica. Seu eixo é a sílaba sagrada Oṁ (praṇava), apresentada como símbolo total de Brahman/Ātman. Ao analisar três domínios da experiência—vigília, sonho e sono profundo—o texto expõe quatro “pādas” (aspectos) do Si: Vaiśvānara, Taijasa, Prājña e Turīya. Turīya não é apenas um quarto estado, mas a consciência-testemunha que fundamenta todos os estados: serena, auspiciosa e não-dual (advaita). A contemplação de Oṁ—A-U-M e o elemento “sem som” que o transcende—conduz ao conhecimento direto da identidade Ātman–Brahman, núcleo da libertação (mokṣa).
Start Reading- Oṁ (praṇava) as the comprehensive symbol and “name” of Brahman/Ātman
- Four pādas of the Self: waking (vaiśvānara)
dream (taijasa)
deep sleep (prājña)
and turīya
- Turīya as non-dual reality: śānta (peaceful)
śiva (auspicious)
advaita (non-dual)
- Apophatic method: ultimate reality is not an object of cognition; it is the ground of cognition
- Correlation of A-U-M and the “soundless” remainder with the fourfold analysis of consciousness
- Distinction between empirical experience and the ever-present witness (sākṣin)
- Mokṣa as recognition/knowledge of Ātman-Brahman identity
not a produced attainment
12 verses with Sanskrit text, transliteration, and translation.
Verse 1
ॐ इत्येतदक्षरमिदं सर्वं तस्योपव्याख्यानं भूतं भवद् भविष्यदिति सर्वमोङ्कार एव । यच्चान्यत् त्रिकालातीतं तदप्योङ्कार एव ॥१॥
“Om” — esta sílaba é tudo isto. Sua explicação é: tudo o que foi, é e será — verdadeiramente tudo isso — é somente Om. E o que quer que exista além dos três tempos, isso também é somente Om.
Oṃ as the totality (sarva) and as the indicator (pratīka) of Brahman/Ātman; time and the timeless (trikāla and trikālātīta)Verse 2
सर्वं ह्येतद् ब्रह्मायमात्मा ब्रह्म सोऽयमात्मा चतुष्पात् ॥२॥
Pois tudo isto, de fato, é Brahman. Este Ātman é Brahman. Este mesmo Ātman possui quatro partes (quatro “pés”).
Ātman–Brahman identity; four pādas (quarters) culminating in turīyaVerse 3
जागरितस्थानो बहिष्प्रज्ञः सप्ताङ्ग एकोनविंशतिमुखः स्थूलभुग्वैश्वानरः प्रथमः पादः ॥३॥
O primeiro quarto é Vaiśvānara: cuja esfera é o estado de vigília, consciente dos objetos externos, dotado de sete membros e dezenove bocas, e que frui (experiencia) os objetos grosseiros.
Analysis of the waking self (vaiśvānara) as a pāda of Ātman; microcosm–macrocosm mapping (adhyātma/adhidaiva)Verse 4
स्वप्नस्थानोऽन्तःप्रज्ञः सप्ताङ्ग एकोनविंशतिमुखः प्रविविक्तभुक् तैजसो द्वितीयः पादः ॥४॥
O segundo quarto (pāda) é Taijasa, cuja esfera é o sonho; consciente do mundo interior (subjetivo), dotado de sete membros e dezenove bocas, e que frui objetos sutis e distintos.
Ātman as the dream-state experiencer (Taijasa); three states analysis; subtle body (sūkṣma-śarīra) and inner cognitionVerse 5
यत्र सुप्तो न कञ्चन कामं कामयते न कञ्चन स्वप्नं पश्यति तत् सुषुप्तम् । सुषुप्तस्थान एकीभूतः प्रज्ञानघन एवानन्दमयो ह्यानन्दभुक् चेतोमुखः प्राज्ञस्तृतीयः पादः ॥५॥
Isso é o sono profundo (suṣupta), no qual, adormecido, não se deseja desejo algum e não se vê sonho algum. O terceiro quarto é Prājña, cuja esfera é o sono profundo; unificado, uma massa de consciência, feito de bem-aventurança, fruidor da bem-aventurança, e cujo “boca” é a mente (cetas).
Suṣupti; causal condition (kāraṇa); prajñāna-ghana; ānanda and avidyā; unity without explicit objectificationVerse 6
एष सर्वेश्वरः एष सर्वज्ञः एषोऽन्तर्याम्येष योनिः सर्वस्य प्रभवाप्ययौ हि भूतानाम् ॥६॥
Este é o Senhor de todos; este é o onisciente; este é o regente interior; esta é a fonte de tudo; pois, de fato, dele procedem o surgimento e a dissolução dos seres.
Īśvara/Hiraṇyagarbha-kāraṇa aspect; causal source (yoni) and inner controller (antaryāmin); cosmological attribution to the causal stateVerse 7
नान्तःप्रज्ञं न बहिष्प्रज्ञं नोभयतःप्रज्ञं न प्रज्ञानघनं न प्रज्ञं नाप्रज्ञम् । अदृष्टमव्यवहार्यमग्राह्यमलक्षणम् अचिन्त्यमव्यपदेश्यमेकात्मप्रत्ययसारं प्रपञ्चोपशमं शान्तं शिवमद्वैतं चतुर्थं मन्यन्ते स ...
[Turīya] não é consciência do interior, nem consciência do exterior, nem consciência de ambos; não é uma massa compacta de consciência; não é consciente, nem inconsciente. É invisível, inaplicável às transações, inapreensível, sem marca distintiva, impensável, indizível; sua essência é a certeza do Único Si-mesmo. É a cessação da proliferação fenomênica, pacífico, auspicioso, não-dual. A isto chamam o Quarto; isso é o Ātman; isso deve ser conhecido.
Turīya (Ātman/Brahman as non-dual reality; prapañcopaśama)Verse 8
सोऽयमात्माध्यक्षरमोङ्कारोऽधिमात्रं पादा मात्रा मात्राश्च पादा अकार उकारो मकार इति ॥८॥
Este mesmo Ātman é Oṃ, o imperecível, dotado de medidas (mātrā). Seus quartos são as medidas, e as medidas são os quartos: A, U e M.
Oṃ as symbol (pratīka) and pointer to Ātman/Brahman; mapping of four pādas to phonemes/mātrāsVerse 9
जागरितस्थानो वैश्वानरोऽकारः प्रथमा मात्रा आप्तेरादिमत्त्वाद्वा आप्नोति ह वै सर्वान्कामानादिश्च भवति य एवं वेद ॥९॥
O aspecto do estado de vigília, Vaiśvānara, é o fonema A, a primeira medida—por ser pervasão/alcance (āpti) ou por ser o princípio (ādimattva). De fato, aquele que assim sabe alcança todos os desejos e torna-se o primeiro.
Correlation of waking (Vaiśvānara) with ‘A’ (akāra) in Oṃ; upāsanā leading to sādhana and eventual inquiry into TurīyaVerse 10
स्वप्नस्थानस्तैजस उकारो द्वितीया मात्रा उत्कर्षात् उभयत्वाद्वा उत्कर्षति ह वै ज्ञानसन्ततिं समानश्च भवति नास्य अब्रह्मवित् कुले भवति य एवं वेद ॥१०॥
Taijasa, cuja esfera é o estado de sonho, é a letra U, a segunda mora. Por sua superioridade (utkarṣa) ou por ser intermediário (ubhayatva), ele de fato promove a continuidade do conhecimento e torna-se igual. Em sua linhagem não há quem não seja conhecedor de Brahman — aquele que assim sabe.
AUM as mapping of states of consciousness; Taijasa (dream-self) and jñāna-santati (continuity of knowledge)Verse 11
सुषुप्तस्थानः प्राज्ञो मकारस्तृतीया मात्रा मितेरपीतेर्वा मिनोति ह वा इदं सर्वम् अपीतिश्च भवति य एवं वेद ॥११॥
Prājña, cuja esfera é o sono profundo, é a letra M, a terceira mora. Por ser medida (miti) ou por ser absorção (apīti), ele de fato mede e abrange tudo isto; e torna-se a própria absorção (dissolução) — aquele que assim sabe.
Prājña (deep-sleep self), laya/absorption, ‘measure’ (miti) and dissolution (apīti) as aspects of Oṃ’s M-mātrāVerse 12
अमात्रश्चतुर्थोऽव्यवहार्यः प्रपञ्चोपशमः शिवोऽद्वैत एवम् ओङ्कार आत्मैव संविशत्यात्मनाऽऽत्मानं य एवं वेद ॥१२॥
O Quarto é sem mora, inapreensível às transações, a cessação da expansão fenomênica, auspicioso, não-dual. Assim, o Oṃkāra é o próprio Ātman. Ele entra no Si pelo Si — aquele que assim sabe.
Turīya (the Fourth), amātra (soundless), prapañcopaśama (cessation of phenomenalization), Advaita (non-duality)Read Upanishads in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.