Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 79

पूजनीयौ प्रयत्नेन वस्त्रैश्च द्विजदंपती । कर्तव्यं च ततो भूरिदक्षिणादानमुत्तमम्

pūjanīyau prayatnena vastraiśca dvijadaṃpatī | kartavyaṃ ca tato bhūridakṣiṇādānamuttamam

O casal de brāhmaṇas deve ser honrado com empenho e com a oferta de vestes. Depois, devem-se dar dádivas de dakṣiṇā abundantes e excelentes.

पूजनीयौworthy of worship
पूजनीयौ:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootpūj (धातु) → pūjanīya (कृदन्त)
Formअनीयर्/नीयत्-प्रत्ययान्त (gerundive: ‘worthy to be worshipped’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; द्विजदंपती इत्यस्य विशेषण
प्रयत्नेनwith effort
प्रयत्नेन:
Karaṇa (Means/करण)
TypeNoun
Rootprayatna (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), एकवचन
वस्त्रैःwith garments
वस्त्रैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootvastra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
द्विजदंपतीthe Brahmin couple (husband and wife)
द्विजदंपती:
Kartṛ (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक) + dampatī (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (द्विजयोः दंपती); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन
कर्तव्यम्should be done
कर्तव्यम्:
Kriyā (Predicate obligation/विधेय-क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु) → kartavya (कृदन्त)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘(दानम्) कर्तव्यम्’
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय)
ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Temporal adverb/काल)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय)
Formअव्यय (क्रमवाचक adverb)
भूरिabundant, much
भूरि:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhūri (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् परिमाणवाचक विशेषण (indeclinable-like): ‘बहु/अत्यधिक’
दक्षिणादानम्gift of fees/donations
दक्षिणादानम्:
Kartṛ (Subject—thing to be done/कर्ता)
TypeNoun
Rootdakṣiṇā (प्रातिपदिक) + dāna (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (दक्षिणायाः दानम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उत्तमम्excellent, best
उत्तमम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; दक्षिणादानम् इत्यस्य विशेषण

Brahmā (deduced; Vaiṣṇava-khaṇḍa narration style)

Tirtha: Ayodhyā

Type: kshetra

Scene: A brāhmaṇa couple seated on a clean āsana receives folded garments and a dakṣiṇā offering from a devotee; attendants hold trays with cloth, coins, and flowers; a temple doorway frames the act.

D
Dvija-daṃpatī (brāhmaṇa couple)
D
Dakṣiṇā

FAQs

Ritual culminates in service: honoring dharma-bearers and giving generously seals the merit of worship.

Ayodhyā is the māhātmya context in which these concluding acts of charity are prescribed.

Honor a brāhmaṇa couple with garments and then give excellent, plentiful dakṣiṇā.