Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 53

Devanagari script

गोमतीसंगमे स्नात्वा कृतकृत्यो भवेन्नरः । यत्र दैत्यवधं कृत्वा विष्णुना प्रभविष्णुना

Transliteration

gomatīsaṃgame snātvā kṛtakṛtyo bhavennaraḥ | yatra daityavadhaṃ kṛtvā viṣṇunā prabhaviṣṇunā

Translation

Tendo-se banhado na confluência do Gomati, o homem torna-se aquele cujos deveres sagrados estão cumpridos—no mesmo lugar onde Viṣṇu, o poderosíssimo, outrora abateu os demónios.

Word by Word

• गोमती-संगमे: at the Gomati confluence
• गोमती-संगमे: Adhikaraṇa (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गोमती (प्रातिपदिक) + संगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘गोमत्याः संगमे’

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव

• कृतकृत्यः: fulfilled in duty
• कृतकृत्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृ-धातु, क्त) + कृत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (नरः)

• भवेत्: would become
• भवेत्: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: विधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• यत्र: where
• यत्र: Adhikaraṇa (Locative sense/अधिकरणार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक सम्बन्धबोधक (relative adverb: where)

• दैत्यवधम्: slaying of the demons
• दैत्यवधम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक) + वध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘दैत्यस्य/दैत्यानां वधः’

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव

• विष्णुना: by Viṣṇu
• विष्णुना: Karta (Agent in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• प्रभविष्णुना: by the mighty one
• प्रभविष्णुना: Karta (Agent in passive/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रभविष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (विष्णुना); बहुव्रीहिः ‘प्रभवः (प्रभावः) यस्य सः’ = mighty/powerful

Speaker

Skanda (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gomatī-saṅgama

Type: sangam

Visual Art Cues

Scene: Pilgrims bathe at the Gomatī confluence as priests chant; in the background, a mythic vignette shows Viṣṇu/Kṛṣṇa defeating demons, linking the waters to divine victory.

Characters & Entities

• Gomatī-saṅgama
• Viṣṇu
• Daityas (demons)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha’s power is rooted in divine deeds; bathing there completes one’s religious aims.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gomatī-saṅgama in the Dvārakā sacred region.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) at the Gomati confluence.