Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 48

किं जलैर्बहुभिः पुण्यैस्तीर्थकोटिसमुद्भवैः । दृष्ट्वा सोमेश्वरं यस्तु द्वारकां नैव गच्छति । धिक्कुर्वंति च तं पापं पितरो दिवि संस्थिताः

kiṃ jalairbahubhiḥ puṇyaistīrthakoṭisamudbhavaiḥ | dṛṣṭvā someśvaraṃ yastu dvārakāṃ naiva gacchati | dhikkurvaṃti ca taṃ pāpaṃ pitaro divi saṃsthitāḥ

De que servem muitas “águas santas” nascidas de crores de tīrthas? Aquele que, após ver Someśvara, não vai a Dvārakā—esse homem pecador é repreendido pelos Pitṛs que habitam no céu.

kimwhat (use)?
kim:
Prayojana/Interrogative (प्रयोजन/प्रश्न)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नार्थक/निन्दार्थक प्रयोग (‘किं…?’ = what use?)
jalaiḥwith waters
jalaiḥ:
Instrument/Means (करण)
TypeNoun
Rootjala (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन
bahubhiḥmany
bahubhiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; ‘jalaiḥ’ इति विशेषण
puṇyaiḥholy, meritorious
puṇyaiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpuṇya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; ‘jalaiḥ’ इति विशेषण
tīrthakoṭisamudbhavaiḥarising from crores of pilgrimage-places
tīrthakoṭisamudbhavaiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roottīrtha + koṭi + samudbhava (प्रातिपदिके)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः—तीर्थ-कोटिभ्यः समुद्भवः (पञ्चमी-तत्पुरुषः/बहुपद-समास), ‘arisen from crores of tīrthas’
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootdṛś (धातु)
Formकृदन्त; क्त्वान्त (absolutive)
someśvaramSomeśvara
someśvaram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsoma + īśvara (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः
yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
tubut, however
tu:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक निपात
dvārakāmDvārakā
dvārakām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootdvārakā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
nanot
na:
Pratiṣedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध
evaat all, indeed
eva:
Avadhāraṇa (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण
gacchatigoes
gacchati:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
dhikfie! shame!
dhik:
Exclamation (निपात)
TypeIndeclinable
Rootdhik (अव्यय)
Formअव्यय; निन्दार्थक निपात (‘fie!’)
kurvantithey do, they utter
kurvanti:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक
tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
pāpamsinful, wicked
pāpam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpāpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘tam’ इति विशेषण
pitaraḥthe ancestors
pitaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
diviin heaven
divi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdiv (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; (द्यु/दिव्-शब्दः)
saṃsthitāḥsituated, dwelling
saṃsthitāḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃ + sthā (धातु)
Formकृदन्त; क्त/PPP, पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘स्थिताः’ = situated

Unspecified (contextual narrator within Dvārakā Māhātmya)

Tirtha: Someshvara–Prabhāsa with mandated extension to Dvārakā

Type: kshetra

Scene: A pilgrim collects waters from many tīrthas in small vessels, yet stands halted at Someshvara; above, luminous Pitṛs in the sky gesture in reproach, pointing toward the road to Dvārakā.

S
Someśvara (Somanātha)
D
Dvārakā
P
Pitṛs

FAQs

The Purāṇa emphasizes completion of the prescribed sacred route; scattered rites are deemed inferior to fulfilling the full tīrtha-connection of Prabhāsa and Dvārakā.

Someśvara/Somanātha at Prabhāsa and Dvārakā as the necessary continuation of the pilgrimage.

After Someśvara-darśana, one should proceed to Dvārakā; the verse contrasts this with merely collecting many ‘holy waters’.