Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

दिग्वासाः सुप्रियालापस्ततस्ताः काममोहिताः । त्यक्त्वा पुत्रगृहाद्यं च सर्वास्तत्पृष्ठसंस्थिताः । बभूवुश्चानिशं राजन्मां भजस्वेति चाब्रुवन्

digvāsāḥ supriyālāpastatastāḥ kāmamohitāḥ | tyaktvā putragṛhādyaṃ ca sarvāstatpṛṣṭhasaṃsthitāḥ | babhūvuścāniśaṃ rājanmāṃ bhajasveti cābruvan

Vestido apenas com as direções (nu), e proferindo palavras doces e agradáveis, aquelas mulheres—enfeitiçadas pelo desejo—abandonaram filhos, casa e tudo o mais, e todas se puseram bem junto atrás dele. Sem cessar, ó rei, diziam: “Une-te a mim; ama-me”, e assim por diante.

दिग्वासाःsky-clad (naked)
दिग्वासाः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootdik + vāsa (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (दिशः वासः यस्याः/येषाम्), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; 'sky-clad/naked'
सुप्रियालापःwith very pleasing speech
सुप्रियालापः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootsu + priya + ālāpa (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (सु-प्रियः आलापः यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (समूह/व्यक्ति-वर्णन)
ततःthereupon
ततः:
Adhikaraṇa (Time/क्रम)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formक्रम/कारणवाचक-अव्यय: 'then/thereupon'
ताःthose women
ताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
काममोहिताःdeluded by desire
काममोहिताः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootkāma + mohita (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कामेन मोहिताः), भूतकृदन्त (PPP of √muh), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
Purvakāla-kriyā (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√tyaj + tvā (धातु √त्यज्)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भाव (gerund): 'having abandoned'
पुत्रगृहाद्यम्sons, home, and the like
पुत्रगृहाद्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootputra + gṛha + ādi (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (पुत्रं च गृहं च आदयः च), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समाहार-द्वन्द्व (collective)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम-विशेषण (all)
तत्his
तत्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (genitive used as first member in compound), एकवचन; 'his/that'
पृष्ठसंस्थिताःstanding at (his) back
पृष्ठसंस्थिताः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootpṛṣṭha + saṃsthita (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पृष्ठे संस्थिताः), भूतकृदन्त (PPP of √sthā with sam-), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण
बभूवुःbecame/were
बभूवुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु √भू)
Formलिट्-लकार (perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अनिशम्constantly
अनिशम्:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootaniśam (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय: 'constantly/without pause'
राजन्O king
राजन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया, एकवचन
भजस्वworship/embrace/serve
भजस्व:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Root√bhaj (धातु √भज्)
Formलोट्-लकार (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
इतिthus
इति:
Vākyārtha-marker (Quotation/इत्यर्थ)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्ति-सूचक अव्यय (quotative particle)
and
:
Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अब्रुवन्they said
अब्रुवन्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√brū (धातु √ब्रू)
Formलङ्-लकार (imperfect/past), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

Pulastya

Tirtha: Vālakhilya-āśrama

Type: kshetra

Listener: King (pārthiva)

Scene: The sages’ wives, overcome by desire, follow the ascetic figure; their sweet entreaties contrast with the sanctity of the hermitage; the king is addressed as witness to the moral unraveling.

V
Vālakhilyas (implied)
T
Their wives
B
Bhagavān/Śiva (implied)

FAQs

Kāma and moha can overpower social duty and discernment; purāṇic narration uses this to warn against uncontrolled desire.

The setting remains the Vālakhilya-āśrama; the verse itself emphasizes moral drama rather than tīrtha-phala.

None.