Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

ततो मूर्छाभिसंतप्तो दह्यमानोऽद्भुताग्निना । निवर्त्य सहसा विष्णुर्वैलक्ष्यं परमं गतः

tato mūrchābhisaṃtapto dahyamāno'dbhutāgninā | nivartya sahasā viṣṇurvailakṣyaṃ paramaṃ gataḥ

Então, tomado por torpor e aflição, ardendo naquele fogo maravilhoso, Viṣṇu voltou-se de súbito, dominado pelo mais profundo desconcerto.

ततःthen
ततः:
Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (then/from there)
मूर्छाभिसंतप्तःtormented by faintness
मूर्छाभिसंतप्तः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमूर्छा-अभि-संतप्त (प्रातिपदिक; मूर्छा + अभि + संतप्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (मूर्छया अभिसंतप्तः)
दह्यमानःbeing burnt
दह्यमानः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootदह् (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कर्मणि कृदन्त (present passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अद्भुताग्निनाby the wondrous fire
अद्भुताग्निना:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअद्भुत-अग्नि (प्रातिपदिक; अद्भुत + अग्नि)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समास (अद्भुतः अग्निः)
निवर्त्यhaving turned back
निवर्त्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootनि-वृत् (धातु)
Formक्त्वा/ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय-क्रियाविशेषण (gerund)
सहसाsuddenly
सहसा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण-अव्यय (suddenly/quickly)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वैलक्ष्यम्embarrassment, discomfiture
वैलक्ष्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवैलक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
परमम्supreme, extreme
परमम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (वैलक्ष्यस्य)
गतःwent/attained
गतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकालिक कृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Narrator

Tirtha: Arbuda liṅga-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Listener: A king (महीपते)

Scene: Viṣṇu, scorched by an uncanny, miraculous fire, reels in faintness; his posture shifts from forward thrust to sudden withdrawal, eyes wide with discomposure before the flaming pillar.

V
Viṣṇu
K
Kālāgnirudra (contextual cause)

FAQs

True greatness includes the capacity to withdraw and bow before the incomprehensible; humility is itself a sacred victory.

Arbuda’s liṅga narrative is being established as a mahātmya; the locale is the Arbuda sacred region within Prabhāsa Khaṇḍa.

None; the narrative prepares for worship and praise that follow.