Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 54

Devanagari script

स्वयमेव तदा देवी सुन्दरी राजकन्यका । तथाभूतां च तां दृष्ट्वा ऋषिरुद्दालकोऽब्रवीत्

Transliteration

svayameva tadā devī sundarī rājakanyakā | tathābhūtāṃ ca tāṃ dṛṣṭvā ṛṣiruddālako'bravīt

Translation

Então Sundarī, a princesa filha do rei, fazia tudo com as próprias mãos. Vendo-a assim ocupada, o sábio Uddālaka falou.

Word by Word

• स्वयम्: herself
• स्वयम्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: स्वयम्-शब्दः (indeclinable adverb)

• एव: indeed, just
• एव: निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारण-अव्यय (emphatic particle)

• तदा: then
• तदा: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• देवी: the goddess/lady
• देवी: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सुन्दरी: Sundarī
• सुन्दरी: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुन्दरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; देवी इत्यस्य समानाधिकरणम्

• राजकन्यका: the princess
• राजकन्यका: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राज + कन्यका (प्रातिपदिक)
• Form: समासः षष्ठी-तत्पुरुष (‘king’s maiden’), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समानाधिकरणम्

• तथाभूताम्: such (as she was), in that state
• तथाभूताम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तथा + भूत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (‘thus become/such’), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; ताम् इति विशेष्यस्य विशेषणम्

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक-अव्यय (conjunction)

• ताम्: her
• ताम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: पूर्वक्रिया (Gerundial/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)

• ऋषिः: the sage
• ऋषिः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उद्दालकः: Uddālaka
• उद्दालकः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उद्दालक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ऋषिः इत्यस्य विशेषण/नाम

• अब्रवीत्: said, spoke
• अब्रवीत्: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद

Speaker

Lomaharṣaṇa/Sūta (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narration style)

Characters & Entities

• Sundarī
• Uddālaka
• Śiva (context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True devotion expresses itself in personal effort and humility, regardless of status.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra’s Śaiva environment, where even royalty is drawn into simple acts of service.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implied continuation of saṃmārjana (temple cleaning) as devotional practice.