Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 163

Devanagari script

भोभो वीर महाप्राज्ञ मद्भक्तोसि महामते । वरं वृणीष्वात्महितं यत्तेऽभिलषितं महत्

Transliteration

bhobho vīra mahāprājña madbhaktosi mahāmate | varaṃ vṛṇīṣvātmahitaṃ yatte'bhilaṣitaṃ mahat

Translation

“Ó herói, ó grandemente sábio, ó de nobre intenção—em verdade és Meu devoto. Escolhe uma dádiva para o teu bem supremo, qualquer grande desejo que aneles.”

Word by Word

• भोभो: O! O!
• भोभो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: भो (अव्यय/सम्बोधन-निपात)
• Form: अव्यय; सम्बोधन-निपात (vocative particle), द्विरुक्ति

• वीर: O hero
• वीर: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

• महाप्राज्ञ: O very wise one
• महाप्राज्ञ: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + प्राज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; समासः महा-प्राज्ञ (कर्मधारयः)

• मद्भक्तः: my devotee
• मद्भक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + भक्त (कृदन्त; √भज् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासः मद्-भक्त (षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘my devotee’)

• असि: you are
• असि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• महामते: O great-minded one
• महामते: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + मति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; समासः महा-मति (कर्मधारयः)

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (प्रयोगे नपुंसकवत्), द्वितीया (2nd), एकवचन

• वृणीष्व: choose
• वृणीष्व: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वृ (धातु; ‘to choose’)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्

• आत्महितम्: beneficial to yourself
• आत्महितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक) + हित (कृदन्त; √धा/√हि ‘to place’ धातु)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः आत्म-हित (षष्ठी-तत्पुरुषः: ‘beneficial for oneself’)

• यत्: which/whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)

• ते: of you/your
• ते: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम

• अभिलषितम्: desired
• अभिलषितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अभि (उपसर्ग) + √लष् (धातु; ‘to desire’)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; कृदन्त-क्त (past passive participle) ‘desired’

• महत्: great
• महत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण

Speaker

Rudra/Śiva

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣi-audience / tīrtha-śrotṛs

Visual Art Cues

Scene: Rudra addresses the devotee as ‘vīra’ and ‘mahāprajña’, offering a boon; the scene balances majesty and intimacy—Śiva’s raised hand in blessing, gaṇas attentive.

Characters & Entities

• Rudra
• Śiva
• Kirāta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion culminates in divine grace: the Lord acknowledges the devotee and offers blessings aligned with true spiritual welfare.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra, portrayed as a boon-bestowing kṣetra where Śiva directly responds to sincere worship.

What ritualistic prescription is mentioned?

No specific rite is prescribed; the passage highlights the result of worship and meditation—eligibility to receive a boon from Śiva.