Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 72

चक्रीकृतधनुः सज्जं चक्रे बेद्धुं सदाशिवम् । यावत्पुनः संधयति मदनो मदनांतकम् । तावद्दृष्टो महेशेन सरोषेण तदा द्विजाः

cakrīkṛtadhanuḥ sajjaṃ cakre beddhuṃ sadāśivam | yāvatpunaḥ saṃdhayati madano madanāṃtakam | tāvaddṛṣṭo maheśena saroṣeṇa tadā dvijāḥ

Com o arco curvado em círculo e pronto, Madana intentou trespassar Sadāśiva. Mas, quando novamente mirava o Destruidor de Madana, Maheśa o avistou; então, ó brāhmanes, ergueu-se a sua ira.

cakrīkṛtadhanuḥwhose bow was bent into a circle (fully drawn)
cakrīkṛtadhanuḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootcakrī-kṛta (kṛ: kṛ (धातु) + kta) + dhanu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (चक्रीकृतं धनुः यस्य)
sajjamready
sajjam:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootsajja (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (ready)
cakredid; made; attempted
cakre:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट्-लकारः (परोक्षभूत/परफेक्ट), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्
beddhumto pierce
beddhum:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootvyadh (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्तः (infinitive); हेत्वर्थे (to pierce)
sadāśivamSadāśiva
sadāśivam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsadāśiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेष-नाम
yāvatwhile; until
yāvat:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootyāvat (अव्यय)
Formअव्ययम्; यावत्-कालबोधक (as long as/while)
punaḥagain
punaḥ:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpunaḥ (अव्यय)
Formअव्ययम्; पुनरावृत्ति-बोधक (again)
saṃdhayatiaims; fixes (an arrow)
saṃdhayati:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsam + dhā (धातु)
Formलट्-लकारः (वर्तमान), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
madanaḥMadana (Kāma)
madanaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmadana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेष-नाम
madanāntakamthe slayer of Madana (Śiva)
madanāntakam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmadana (प्रातिपदिक) + antaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (मदनस्य अन्तकः)
tāvatjust then
tāvat:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottāvat (अव्यय)
Formअव्ययम्; तावद्-काल/परिमाण-बोधक (just then)
dṛṣṭaḥwas seen
dṛṣṭaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootdṛś (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्तः
maheśenaby Maheśa (Śiva)
maheśena:
Karana (Agent-in-passive/करण)
TypeNoun
Rootmaheśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्
saroṣeṇawith anger
saroṣeṇa:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootsa-roṣa (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; भाववाचक-विशेषण (with anger)
tadāthen
tadā:
Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक (then)
dvijāḥO twice-born (brāhmaṇas)
dvijāḥ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdvija (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; सम्बोधनार्थे अपि प्रयोगः (O brāhmaṇas)

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (explicit address: dvijāḥ)

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Listener: Naimiṣāraṇya sages

Scene: Kāma bends his bow into a full circle, arrow poised; Śiva’s face hardens, a storm of tejas gathering—an instant before the third eye opens.

M
Madana (Kāma)
S
Sadāśiva
M
Maheśa
M
Madanāntaka (Śiva as slayer of Kāma)

FAQs

Unchecked desire (kāma) dares to pierce even the highest; divine discernment and righteous power restrain it for the protection of cosmic order.

Kedāra-kṣetra, where the Purāṇa situates the drama of Kāma and Śiva within the sacred landscape’s greatness.

No explicit prescription in this verse; it foreshadows the Kāma-dahana teaching motif often associated with self-control and Śiva worship.