Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 170

Devanagari script

तथेति मत्वा त्वरितावुत्थितौ तौ तदा द्विजाः । शंडामर्कौ समागम्य मंडपद्वारि संस्थितौ

Transliteration

tatheti matvā tvaritāvutthitau tau tadā dvijāḥ | śaṃḍāmarkau samāgamya maṃḍapadvāri saṃsthitau

Translation

Pensando: «Assim seja», aqueles dois brâmanes, Śaṇḍa e Marka, ergueram-se depressa, saíram e puseram-se à porta do maṇḍapa.

Word by Word

• तथा: thus
• तथा: Kriya-visheshana (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: thus)

• इति: thus (quoting)
• इति: Quotation marker
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/वाक्यसमाप्ति-निपातः (quotative particle)

• मत्वा: having thought/considered
• मत्वा: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: मन् (धातु) + त्वा → मत्वा
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तः (gerund)

• त्वरितौ: hastened; quick
• त्वरितौ: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: त्वरित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √त्वर्)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त विशेषणम्; पुल्लिङ्गम्; प्रथमा द्विवचनम् (agreeing with तौ)

• उत्थितौ: having risen; stood up
• उत्थितौ: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate participle)
• Type: Verb
• Root: उत्-स्था (धातु) + क्त → उत्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्तः; पुल्लिङ्गम्; प्रथमा द्विवचनम्

• तौ: those two
• तौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गम्; प्रथमा द्विवचनम् (nom. dual)

• तदा: then
• तदा: Kāla-adhikaraṇa (Time)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम्

• द्विजाः: brāhmaṇas; twice-born
• द्विजाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गम्; प्रथमा बहुवचनम् (used for the two persons; poetic/plural of respect)

• शण्डामर्कौ: Śaṇḍa and Amarka
• शण्डामर्कौ: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शण्ड (प्रातिपदिक) + अमर्क (प्रातिपदिक)
• Form: इतरेतर-द्वन्द्वः; पुल्लिङ्गम्; प्रथमा द्विवचनम्

• समागम्य: having come/approached
• समागम्य: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-गम् (धातु) + ल्यप् → समागम्य
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्तः (gerund)

• मण्डपद्वारि: at the pavilion door
• मण्डपद्वारि: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मण्डप (प्रातिपदिक) + द्वार (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषः (मण्डपस्य द्वारम्); नपुंसकलिङ्गम्; सप्तमी एकवचनम् (locative: at the pavilion-door)

• संस्थितौ: stood; remained stationed
• संस्थितौ: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate participle)
• Type: Verb
• Root: सम्-स्था (धातु) + क्त → संस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्तः; पुल्लिङ्गम्; प्रथमा द्विवचनम्

Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa, Mahēśvarakhaṇḍa convention)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Maṇḍapa-dvāra (threshold motif)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Kedāra-mahātmya audience

Visual Art Cues

Scene: Śaṇḍa and Marka rise swiftly and move to the pavilion entrance, standing alert at the doorway as the ritual continues behind them.

Characters & Entities

• Śaṇḍa
• Marka
• Bali
• Maṇḍapa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is practiced through prompt, respectful service—especially in sacred spaces where every action becomes worship.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra is implied through the Kedārakhaṇḍa context; the maṇḍapa scene belongs to Kedāra’s sacred narrative landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal ritual is prescribed; the verse highlights readiness to receive a holy visitor.