Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 63

Devanagari script

शच्या श्रुतं च तद्वाक्यं नारदस्य मुखोद्गतम् । गतांतःपुरमव्यग्रा बाष्पपूरितलोचना

Transliteration

śacyā śrutaṃ ca tadvākyaṃ nāradasya mukhodgatam | gatāṃtaḥpuramavyagrā bāṣpapūritalocanā

Translation

Śacī ouviu aquelas palavras proferidas da boca de Nārada. Sem se perturbar, foi ao palácio interior, com os olhos cheios de lágrimas.

Word by Word

• शच्या: by Śacī
• शच्या: Kartr (Agent-instrumental/कर्ता-करण)
• Type: Noun
• Root: शची (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (feminine), तृतीया (instrumental), एकवचनम्

• श्रुतम्: was heard
• श्रुतम्: Kriya (Predicative/विधेय)
• Type: Noun
• Root: श्रु (धातु) + क्त (कृदन्त प्रत्यय)
• Form: क्तान्त कृदन्त used as verbal noun/predicate, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: तद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम-विशेषण, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (वाक्यम्)

• वाक्यम्: statement, speech
• वाक्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वाक्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्

• नारदस्य: of Nārada
• नारदस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, षष्ठी, एकवचनम्

• मुखोद्गतम्: uttered from (his) mouth
• मुखोद्गतम्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: मुख + उद्गत (प्रातिपदिक; उद् + गम् धातु + क्त)
• Form: तत्पुरुषसमास (मुखात् उद्गतम्), क्तान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (वाक्यम्)

• गताः: went
• गताः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + क्त (कृदन्त प्रत्यय)
• Form: क्तान्त कृदन्त used as finite-like predicate, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम् (context: Śacī understood)

• अन्तःपुरम्: inner palace, harem
• अन्तःपुरम्: Karma (Goal/Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्तःपुर (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (अन्तः + पुर), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्

• अव्यग्रा: unagitated, composed
• अव्यग्रा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अव्यग्र (प्रातिपदिक; अ- + व्यग्र)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (शची)

• बाष्पपूरितलोचना: with eyes filled with tears
• बाष्पपूरितलोचना: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: बाष्प + पूरित + लोचन (प्रातिपदिकानि)
• Form: तत्पुरुषसमास (बाष्पेण पूरिते लोचने यस्याः), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम् (शची)

Speaker

Narrator (Sūta/Lomaharṣaṇa, implied)

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis/śrotṛs (implied)

Visual Art Cues

Scene: Śacī (Indrāṇī) hears Nārada’s words; with tear-filled eyes she walks into the inner palace—quiet corridors, jeweled pillars, but a heavy silence; her dignity remains unshaken despite grief.

Characters & Entities

• Śacī (Indrāṇī)
• Nārada

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even in upheaval, inner composure and faithful endurance are praised as dharmic strength.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None in this verse; the setting remains within the Kedārakhaṇḍa narrative framework.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.