Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 29

गुहेन च महालिंगं कुमारेश्वरमीश्वरम् । संस्थाप्य तीर्थमुख्यत्वं मम दत्तं महात्मना

guhena ca mahāliṃgaṃ kumāreśvaramīśvaram | saṃsthāpya tīrthamukhyatvaṃ mama dattaṃ mahātmanā

E Guha (Skanda) estabeleceu o grande Liṅga — o Senhor Kumāreśvara, o Īśvara. Tendo-o instalado, esse magnânimo concedeu-me a condição de principal entre os tīrtha.

गुहेनby Guha (Kārttikeya)
गुहेन:
Karta (Agent in absolutive clause/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
and
:
Sambandha (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
महा-लिङ्गम्the great liṅga
महा-लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; समासः कर्मधारय ('great liṅga')
कुमारेश्वरम्Kumāreśvara
कुमारेश्वरम्:
Karma (Object apposition/कर्म-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootकुमार + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष ('Lord of Kumāra')
ईश्वरम्the Lord
ईश्वरम्:
Karma (Object apposition/कर्म-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
संस्थाप्यhaving established
संस्थाप्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootसम् + स्थाप् (धातु) + ल्यप् (अव्ययकृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यबन्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund): 'having established'
तीर्थ-मुख्यत्वम्chief status among tīrthas
तीर्थ-मुख्यत्वम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ + मुख्यत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुष ('status of being chief among tīrthas')
ममto me/of me
मम:
Sampradana/Sambandha (Beneficiary/Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
दत्तम्was given
दत्तम्:
Kriya (Passive predicate)
TypeAdjective
Rootदा (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; here agreeing with 'तीर्थमुख्यत्वम्' (object)
महात्मनाby the great-souled one
महात्मना:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootमहत् + आत्मन् (प्रातिपदिक: महात्मन्)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; समासः कर्मधारय ('great-souled one')

Tīrtharāja (Mahīsāgara-saṅgama personified)

Tirtha: Kumāreśvara (at Mahī–Sāgara-saṅgama)

Type: kshetra

Scene: Guha/Skanda, radiant and youthful, performs liṅga-pratiṣṭhā of a towering Mahā-liṅga named Kumāreśvara at the confluence; devas shower flowers; the river and ocean deities witness as the tīrtha is crowned ‘foremost’.

G
Guha (Skanda/Kumāra)
K
Kumāreśvara (Śiva-liṅga)
M
Mahāliṅga
M
Mahīsāgara-saṅgama

FAQs

A tīrtha’s greatness is sealed by divine consecration—Skanda’s स्थापना of a Śiva-liṅga becomes the basis for the site’s supremacy.

Mahīsāgara-saṅgama, linked to the installed Kumāreśvara liṅga.

Liṅga-pratiṣṭhā (establishing a Śiva-liṅga) is referenced as the sanctifying act behind the tīrtha’s rank.