Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 64

एवं विज्ञापनं दद्यादनेन मंत्रेण कमलासनम् । तत्कमलासनं कमलनंदन उपाविशति । आसन उपविष्टस्य शेषां पूजां नियोजयेत् अनेन विधानेन । ओंसोममूर्तिक्षीरोदपतये नमः । इति क्षीरादिस्नपनम् । ओंभास्कराय नीरव सिने नमः । इति जलस्नानम् ततो वासोयुगं शुभ्रं दद्यात् अनेन मंत्रेण । इदं वासोयुगं सूर्य गृहाण कृपया मम । कटिभूषणमेकं ते द्वितीयं चांगप्रावरणम्

evaṃ vijñāpanaṃ dadyādanena maṃtreṇa kamalāsanam | tatkamalāsanaṃ kamalanaṃdana upāviśati | āsana upaviṣṭasya śeṣāṃ pūjāṃ niyojayet anena vidhānena | oṃsomamūrtikṣīrodapataye namaḥ | iti kṣīrādisnapanam | oṃbhāskarāya nīrava sine namaḥ | iti jalasnānam tato vāsoyugaṃ śubhraṃ dadyāt anena maṃtreṇa | idaṃ vāsoyugaṃ sūrya gṛhāṇa kṛpayā mama | kaṭibhūṣaṇamekaṃ te dvitīyaṃ cāṃgaprāvaraṇam

Depois de assim apresentar a súplica respeitosa, deve-se oferecer um assento de lótus com este mantra. O Senhor entronizado no lótus, Sūrya, deleite do lótus, toma assento nele. Quando está sentado, disponha-se o restante do culto segundo esta ordem prescrita. “Oṃ—salutação ao Senhor do Oceano de Leite, cuja forma é Soma”: assim é o banho com leite e semelhantes. “Oṃ—salutação a Bhāskara, o sereno”: assim é o banho com água. Em seguida, ofereça-se um par de vestes brancas e puras com este mantra: “Ó Sūrya, aceita por compaixão este par de panos de mim—um como ornamento da cintura, e o segundo como cobertura dos membros.”

evamthus
evam:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण) — adverb ‘thus’
vijñāpanama request/statement
vijñāpanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvijñāpana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — neuter accusative singular
dadyātshould give
dadyāt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (धा/दान) (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — ‘should give’
anenawith this
anena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootidam (इदम्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन — instrumental singular ‘by/with this’
maṃtreṇaby the mantra
maṃtreṇa:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootmantra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन — instrumental singular
kamalāsanamlotus-seat
kamalāsanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkamala (प्रातिपदिक) + āsana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — neuter accusative singular; षष्ठी-तत्पुरुष ‘lotus-seat’
tatthat
tat:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (तद्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — demonstrative ‘that’ (agreeing with āsanam)
kamalāsanamlotus-seat
kamalāsanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkamala (प्रातिपदिक) + āsana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — neuter accusative singular
kamalanandanaO Kamalanandana
kamalanandana:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootkamala (प्रातिपदिक) + nandana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (सम्बोधन-प्रायः), एकवचन — masculine nominative singular; used as संबोधन (vocative sense) ‘O lotus-born/lotus-son’
upāviśatisits down
upāviśati:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootupa-√viś (विश्) (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — ‘sits down’
āsaneon the seat
āsane:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootāsana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन — locative singular ‘on the seat’
upaviṣṭasyaof the seated (one)
upaviṣṭasya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootupa-√viś (विश्) (धातु)
Formकृदन्त (क्त) ‘उपविष्ट’, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन — genitive singular ‘of (one) seated’
śeṣāmremaining
śeṣām:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśeṣa (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — accusative singular agreeing with pūjām; ‘remaining’
pūjāmworship
pūjām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootpūjā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — accusative singular
niyojayetshould arrange
niyojayet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootni-√yuj (युज्) (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — ‘should arrange/assign’
anenaby this
anena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootidam (इदम्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन — instrumental singular
vidhānenaby the method
vidhānena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootvidhāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन — instrumental singular ‘by the procedure’
oṃoṃ
oṃ:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootoṃ (अव्यय/प्रणव)
Formप्रणव-निपात — sacred syllable
somamūrti-kṣīrodapatayeto the Soma-formed lord of the milk-ocean
somamūrti-kṣīrodapataye:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootsoma (प्रातिपदिक) + mūrti (प्रातिपदिक) + kṣīroda (प्रातिपदिक) + pati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन — dative singular; बहुपद-तत्पुरुष ‘to the lord of the milk-ocean (who is) Soma-formed’
namaḥsalutation
namaḥ:
Sambandha (Salutation/नमस्कार)
TypeIndeclinable
Rootnamas (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (नमस्कारार्थक) — indeclinable ‘salutation’ (governs dative)
itithus
iti:
Sambandha (Discourse marker/वाक्यसूचक)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरण/समाप्तिसूचक) — quotative/end marker
kṣīrādi-snapanammilk etc. bathing
kṣīrādi-snapanam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootkṣīra (प्रातिपदिक) + ādi (अव्यय/प्रातिपदिक) + snapana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता/वाक्यविषय), एकवचन — nominative singular; ‘bathing with milk etc.’
oṃoṃ
oṃ:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootoṃ (अव्यय/प्रणव)
Formप्रणव-निपात
bhāskarāyato Bhāskara
bhāskarāya:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootbhāskara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन — dative singular ‘to Bhāskara (Sun)’
nīravaO Nīrava (epithet)
nīrava:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootnīrava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/सम्बोधन, एकवचन — nominative/vocative singular; epithet (text uncertain)
sine(unclear epithet)
sine:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsina (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी/सम्बोधन, एकवचन — form unclear; likely corrupt reading; treated as vocative/locative singular
namaḥsalutation
namaḥ:
Sambandha (Salutation/नमस्कार)
TypeIndeclinable
Rootnamas (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (नमस्कारार्थक)
itithus
iti:
Sambandha (Discourse marker/वाक्यसूचक)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय (समाप्तिसूचक)
jala-snānāmwater bathing
jala-snānām:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootjala (प्रातिपदिक) + snāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — nominative singular; ‘water-bath’
tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (Temporal/काल)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय (काल/अनन्तर) — ‘then/thereafter’
vāso-yugama pair of clothes
vāso-yugam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvāsa (प्रातिपदिक) + yuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन — accusative singular; ‘pair of garments’
śubhramwhite/clean
śubhram:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootśubhra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — accusative singular agreeing with vāsoyugam
dadyātshould give
dadyāt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (धा/दान) (धातु)
Formविधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — ‘should give’
anenawith this
anena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootidam (इदम्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन — instrumental singular
maṃtreṇaby the mantra
maṃtreṇa:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootmantra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन — instrumental singular
idamthis
idam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (इदम्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — demonstrative ‘this’ (agreeing with vāsoyugam)
vāso-yugampair of garments
vāso-yugam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootvāsa (प्रातिपदिक) + yuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन — accusative singular
sūryaO Sun
sūrya:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootsūrya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन — vocative singular
gṛhāṇaaccept
gṛhāṇa:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√grah (ग्रह्) (धातु)
Formलोट् (imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद — ‘accept!’
kṛpayāwith compassion
kṛpayā:
Karana (Manner/करण)
TypeNoun
Rootkṛpā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन — instrumental singular ‘with compassion/please’
mamamy
mama:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन — genitive singular ‘of me/my’
kaṭi-bhūṣaṇamwaist-ornament
kaṭi-bhūṣaṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkaṭi (प्रातिपदिक) + bhūṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — nominative/accusative singular; ‘waist-ornament’
ekamone
ekam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘one’ (agreeing with bhūṣaṇam)
teto you
te:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Roottvad (त्वद्) (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी (सम्प्रदान), एकवचन — dative singular ‘to you/for you’
dvitīyamsecond
dvitīyam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdvitīya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — ‘second’ (elliptic with bhūṣaṇam/vastram)
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) — conjunction ‘and’
aṅga-prāvaraṇambody-covering (cloth)
aṅga-prāvaraṇam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootaṅga (प्रातिपदिक) + prāvaraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — nominative/accusative singular; ‘body-covering garment’

Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)

Scene: A golden-hued Sūrya is invited to a lotus-seat; attendants prepare kṣīra-abhiṣeka and jala-snāna; two spotless white garments are offered, one tied at the waist and one draped over the limbs; ritual vessels gleam, and the altar is orderly and luminous.

S
Sūrya (Bhāskara)
S
Soma
K
Kṣīroda (Ocean of Milk)

FAQs

Devotion is expressed through orderly hospitality—seat, bath, and clothing—affirming the deity’s living presence and the worshipper’s humility.

No specific tīrtha is mentioned; it is a ritual manual-style passage for Sūrya-pūjā.

Offer a lotus-seat, perform milk-bathing and water-bathing with mantras, then offer a pair of white garments as waist-ornament and body-covering.