Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 103

Devanagari script

रथे य एष शर्वोऽयं हतेऽस्मिन्सकलं हतम् । श्रुत्वेति तारकः क्रुद्धस्तूर्णं रुद्ररथं ययौ

Transliteration

rathe ya eṣa śarvo'yaṃ hate'sminsakalaṃ hatam | śrutveti tārakaḥ kruddhastūrṇaṃ rudrarathaṃ yayau

Translation

Ouvindo: ‘Este Śarva está na carruagem — se este for morto, tudo será morto’, Tāraka enfureceu-se e correu velozmente em direção à carruagem de Rudra.

Word by Word

• रथे: on/in the chariot
• रथे: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचनम्

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; सम्बन्ध-सर्वनाम

• एषः: this
• एषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; निर्देश-सर्वनाम

• शर्वः: Śarva (Rudra)
• शर्वः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम् (रुद्र-नाम)

• अयम्: this (one)
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; निर्देश-सर्वनाम

• हते: when (he) is slain
• हते: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: भूतकृदन्तः क्त-प्रत्ययान्तः, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचनम् (सप्तमी-सम्बन्धे)

• अस्मिन्: in this (case)/in him
• अस्मिन्: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचनम्

• सकलम्: all, entire
• सकलम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सकल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम् (विशेषणम्)

• हतम्: is slain/destroyed
• हतम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: भूतकृदन्तः क्त-प्रत्ययान्तः, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम् (विधेय-रूपेण)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्तम् (absolutive), धातुः श्रु (having heard)

• इति: thus
• इति: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उक्त्यर्थक-अव्ययम्

• तारकः: Tāraka
• तारकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तारक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्

• क्रुद्धः: angry
• क्रुद्धः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: क्रुध् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्तः, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्

• तूर्णम्: quickly
• तूर्णम्: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तूर्णम् (अव्यय)
• Form: शीघ्रार्थक-अव्ययम् (adverb: quickly)

• रुद्ररथम्: Rudra's chariot
• रुद्ररथम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक) + रथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (रुद्रस्य रथः)

• ययौ: went
• ययौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लिट्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)

Visual Art Cues

Scene: A proclamation reveals Śarva seated upon the chariot; Tāraka, upon hearing it, flares with rage and charges straight at Rudra’s chariot.

Characters & Entities

• Śarva (Śiva)
• Tāraka
• Rudra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When the divine center (Śiva) is recognized as the support of all, adversarial forces instinctively target that source—yet devotion and alignment with dharma rally around it.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is mentioned in this verse; it is a martial-theological episode within the Kaumārikākhaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it focuses on the narrative turning point that provokes Tāraka’s assault.