Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 75

तीर्थांतराणि मनुजः परितोऽवगाह्य हित्वा तनुं कलुषितां दिवि दैवतं स्यात् । वाराणसीपरिसरे तु विसृज्य देहं संदेहभाग्भवति देहदशाप्तयेपि

tīrthāṃtarāṇi manujaḥ parito'vagāhya hitvā tanuṃ kaluṣitāṃ divi daivataṃ syāt | vārāṇasīparisare tu visṛjya dehaṃ saṃdehabhāgbhavati dehadaśāptayepi

O homem pode banhar-se em muitos outros tīrthas e, deixando um corpo maculado, tornar-se um deva no céu. Mas, se abandona o corpo nos arredores de Vārāṇasī, fica sujeito à dúvida, até mesmo quanto a obter outro estado corpóreo (pois o renascer ali é cortado).

tīrtha-antarāṇiother pilgrimage places
tīrtha-antarāṇi:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक) + antara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तीर्थान्तराणि); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
manujaḥa man/person
manujaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmanuja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
paritaḥall around/fully
paritaḥ:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootparitaḥ (अव्यय)
Formअव्यय (परितः = सर्वतः/around; adverb)
avagāhyahaving bathed/immersed
avagāhya:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootgāh (धातु) उपसर्ग-अव + ल्यप् (ल्यप्)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund); पूर्वक्रिया
hitvāhaving abandoned
hitvā:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeIndeclinable
Roothā (धातु) + क्त्वा
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund)
tanumbody
tanum:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottanū (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
kaluṣitāmimpure/tainted
kaluṣitām:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootkaluṣita (प्रातिपदिक; क्त-निष्पन्न)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; (tanum इत्यस्य विशेषणम्)
diviin heaven
divi:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootdiv (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
daivatama divine being
daivatam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdaivata (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (syāt इत्यस्य कर्तृपदम्)
syātwould become
syāt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootas (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
vārāṇasī-parisarein the vicinity of Vārāṇasī
vārāṇasī-parisare:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootvārāṇasī (प्रातिपदिक) + parisara (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (वाराणसीपरिसरः); पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
tubut
tu:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/contrast)
visṛjyahaving cast off
visṛjya:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootsṛj (धातु) उपसर्ग-वि + ल्यप्
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund)
dehambody
deham:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdeha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
saṃdeha-bhākone who becomes doubtful
saṃdeha-bhāk:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootsaṃdeha (प्रातिपदिक) + bhāj (धातु/प्रातिपदिक-भाक्)
Formतत्पुरुष-समास (संदेहं भजते इति); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (कर्तृविशेषणम्)
bhavatibecomes
bhavati:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
deha-daśā-āptayefor attaining a bodily state
deha-daśā-āptaye:
Sampradana (Purpose/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootdeha (प्रातिपदिक) + daśā (प्रातिपदिक) + āpti (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (देहदशायाः आप्तिः); स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन
apieven
api:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय (अपि = even)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha: Vārāṇasī (Kāśī)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: A pilgrim who has bathed at many tīrthas is shown ascending to a bright svarga; beside it, Kāśī’s precincts show a serene deathbed scene with mantra-hearing, the soul dissolving into light, suggesting no return to embodiment.

V
Vārāṇasī
T
tīrtha
H
heaven (divi)

FAQs

Other pilgrimages may yield heavenly reward, but Kāśī is associated with a state beyond ordinary rebirth—so much so that ‘another body’ becomes doubtful.

Vārāṇasī (Kāśī), especially its parisara (sacred vicinity) connected with final release.

Bathing in tīrthas is referenced; the verse contrasts that with the unique consequence of dying in Vārāṇasī’s precincts.