Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 41

Devanagari script

गंगायां तु नरः स्नात्वा यो लिंगं नित्यमर्चति । एकेन जन्मना मुक्तिं परां प्राप्नोति स ध्रुवम्

Transliteration

gaṃgāyāṃ tu naraḥ snātvā yo liṃgaṃ nityamarcati | ekena janmanā muktiṃ parāṃ prāpnoti sa dhruvam

Translation

Mas o homem que se banha na sagrada Gaṅgā e, em seguida, venera diariamente o Liṅga, numa só existência alcança com certeza a libertação suprema (mokṣa).

Word by Word

• गङ्गायाम्: in the Ganga
• गङ्गायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गङ्गा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (Feminine, Locative, Singular)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha/Discourse (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात/particle; contrast/emphasis)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• लिङ्गम्: the liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् प्रयोग (क्रियाविशेषण/adverbial accusative)

• अर्चति: worships
• अर्चति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)
• Form: लट् (Present Indicative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन

• एकेन: with one (single)
• एकेन: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying जन्मना)

• जन्मना: by/in (one) birth
• जन्मना: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (Instrumental Singular; ‘in/within one birth’)

• मुक्तिम्: liberation
• मुक्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• पराम्: supreme
• पराम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying मुक्तिम्)

• प्राप्नोति: attains
• प्राप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: लट् (Present Indicative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ध्रुवम्: certainly
• ध्रुवम्: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ध्रुव (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् प्रयोग (क्रियाविशेषण/adverbial accusative)

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gaṅgā (Kāśī)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A disciplined sādhaka at dawn completes Gaṅgā bath, then enters a small shrine to worship a liṅga with bilva and water; behind, a subtle vision of liberation—light opening upward—suggests ‘eka-janma’ certainty.

Characters & Entities

• Gaṅgā
• Śiva-liṅga
• Mukti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A disciplined union of tīrtha-sevā (Gaṅgā bathing) and nitya-bhakti (daily Liṅga worship) is praised as a direct path to liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gaṅgā in Kāśī, alongside the Śiva-liṅga worship tradition of the sacred city.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathe in the Gaṅgā and worship the Śiva-liṅga daily (nitya-arcana).