Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 60

तेन दत्ता विवाहार्थं नैध्रुवाय महात्मने । स च कालवशं प्राप्तो नैध्रुवोऽप्राप्तयौवनः

tena dattā vivāhārthaṃ naidhruvāya mahātmane | sa ca kālavaśaṃ prāpto naidhruvo'prāptayauvanaḥ

Ele a deu em casamento ao magnânimo Naidhruva; porém Naidhruva, sem ainda ter alcançado a juventude, caiu sob o poder do Tempo e faleceu.

तेनby him
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
दत्ताgiven
दत्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formक्त (Past Passive Participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
विवाहार्थम्for marriage
विवाहार्थम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootविवाह (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; चतुर्थी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थे (विवाहस्य अर्थः)
नैध्रुवायto Naidhruva
नैध्रुवाय:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootनैध्रुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
महात्मनेto the great-souled one
महात्मने:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
कालवशम्under the power of time
कालवशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक) + वश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष (कालस्य वशः)
प्राप्तःmet/attained (came under)
प्राप्तः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त (Past Active/Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
नैध्रुवःNaidhruva
नैध्रुवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनैध्रुव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अप्राप्तयौवनःnot having reached youth
अप्राप्तयौवनः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ (निषेध) + प्राप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक) + यौवन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नञ्-तत्पुरुष (अप्राप्तं यौवनं यस्य)

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa dialogue style)

Listener: राजा

Scene: विवाह-प्रसंग के तुरंत बाद शोक-छाया—युवावस्था से पूर्व वर का देहांत; कन्या/वधू श्वेत-वस्त्र में, दीपक मंद, काल-छाया प्रतीक रूप में।

N
Naidhruva
K
Kāla (Time)
K
King (rājā)

FAQs

Time (Kāla) overrules worldly plans; dharma and spiritual orientation matter more than the uncertainty of embodied life.

Indirectly, the chapter’s arc leads to Kāśī as the mokṣa-kṣetra; this verse highlights impermanence that motivates seeking liberation.

None; it is a narrative statement emphasizing the inevitability of death under Kāla.