Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 34

नंदिन्प्रयाहि त्वरितोतिमात्रं द्विजेंद्रवर्यं दितिनंदनानाम् । मध्यात्समुद्धृत्य तथानयाशु श्येनो यथा लावकमंडजातम्

naṃdinprayāhi tvaritotimātraṃ dvijeṃdravaryaṃ ditinaṃdanānām | madhyātsamuddhṛtya tathānayāśu śyeno yathā lāvakamaṃḍajātam

«Nandī, vai já, sem a menor demora. Do meio dos filhos de Diti, arrebata e traz depressa o seu excelso “senhor entre os duas-vezes-nascidos”, como um falcão que apanha um filhote de codorna do ninho.»

नन्दिन्O Nandin
नन्दिन्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनन्दिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन (vocative), एकवचनम्
प्रयाहिgo forth
प्रयाहि:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootप्र√या (धातु)
Formलोट्-लकारः (imperative), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुषः, एकवचनम्
त्वरितquickly
त्वरित:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootत्वरित (प्रातिपदिक/कृदन्त-प्रयोगः)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; क्रियाविशेषणवत् ‘त्वरितम्’ (quickly) अर्थे
उतिमात्रम्only a little/just a bit
उतिमात्रम्:
Kriya-visheshana (Measure/परिमाण)
TypeNoun
Rootउति + मात्र (प्रातिपदिक-समास)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; ‘उतेः मात्रम्’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः; परिमाणवाचकं, ‘केवलमात्रम्’ इत्यर्थे
द्विजेन्द्रवर्यम्the excellent lord among Brahmins
द्विजेन्द्रवर्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्विजेन्द्र + वर्य (प्रातिपदिक-समास)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (कर्म), एकवचनम्; ‘द्विजेन्द्रः स एव वर्यः’ इति कर्मधारयः
दितिनन्दनानाम्of the sons of Diti (Daityas)
दितिनन्दनानाम्:
Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदिति + नन्दन (प्रातिपदिक-समास)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचनम्; ‘दितेः नन्दनाः’ इति षष्ठी-तत्पुरुषः
मध्यात्from the middle
मध्यात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी (अपादान), एकवचनम्
समुद्धृत्यhaving lifted out
समुद्धृत्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootसम्+उद्√हृ (धातु) + ल्यप् (अव्ययीभाव/कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त-अव्ययम् (gerund/absolutive): ‘having lifted out’
तथाthus
तथा:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्ययम् (thus/so)
आनयbring
आनय:
Kriya (Command/आज्ञा)
TypeVerb
Rootआ√नी (धातु)
Formलोट्-लकारः (imperative), परस्मैपदम्, मध्यमपुरुषः, एकवचनम्
आशुquickly
आशु:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआशु (अव्यय)
Formशीघ्रार्थक-अव्ययम् (adverb: quickly)
श्येनःa hawk
श्येनः:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootश्येन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; उपमान-कर्तृपदम्
यथाas
यथा:
Upamana-marker (Comparison/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमानवाचक-अव्ययम् (as/just as)
लावकमण्डजातम्a quail’s hatchling (born from an egg)
लावकमण्डजातम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलावक + अण्ड + जात (प्रातिपदिक-समास)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; ‘लावकस्य अण्डे जातम्’ इति सप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुष-भावः (अण्डजात = egg-born)

Śiva (Pramatheśvareśa) speaking to Nandī

Tirtha: Kāśī (Vārāṇasī)

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and ṛṣis (typical frame)

Scene: Śiva issues a sharp directive to Nandī: ‘Go now; seize the foremost dvija among Diti’s sons’—visualized as Śukra amid asura ranks—captured like a hawk snatching a fledgling quail from its nest.

Ś
Śiva
N
Nandī
D
Diti’s sons (Daityas)
D
Daitya priest (implied)
H
Hawk (śyena)
Q
Quail (lāvaka)

FAQs

Dharma is protected not only by valor but by decisive, intelligent action guided by the Lord.

The instruction occurs within the Kāśī-khaṇḍa narrative setting; the verse itself is strategic and not tīrtha-descriptive.

None; it is a direct command within a battlefield episode.