Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 28

Devanagari script

पितुराशंकिता तूर्णमा श्रमं गन्तुमुद्यता । गच्छन्तीं तां समालोक्य विद्याधरकुमारकः

Transliteration

piturāśaṃkitā tūrṇamā śramaṃ gantumudyatā | gacchantīṃ tāṃ samālokya vidyādharakumārakaḥ

Translation

Temendo o pai, apressou-se a partir para o āśrama. Ao vê-la afastar-se, o jovem príncipe Vidyādhara foi impelido a agir.

Word by Word

• पितुः: of (her) father
• पितुः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• आशंकिता: apprehensive, fearing
• आशंकिता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आ-शङ्क् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतभावे कृदन्त (past passive participle), ‘आशङ्किता’ = भयशङ्कित/सन्देहिता

• तूर्णम्: quickly
• तूर्णम्: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तूर्णम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• आ: towards, up to (emphatic particle)
• आ: Kriya-visheshaṇa (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपसर्ग/निपात (particle/prefix-like)

• श्रमम्: the hermitage (āśrama)
• श्रमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• गन्तुम्: to go
• गन्तुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
• Form: तुमुनन्त (infinitive), ‘गन्तुम्’ = गमनार्थे (to go)

• उद्यता: ready, intent
• उद्यता: Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: उद्-यत् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (ready/raised, prepared)

• गच्छन्तीम्: (her) going
• गच्छन्तीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (present active participle)

• ताम्: her
• ताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम

• समालोक्य: having seen
• समालोक्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-लोक् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त/ल्यबन्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having seen’

• विद्याधरकुमारकः: a Vidyādhara youth/prince
• विद्याधरकुमारकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विद्याधर + कुमारक (प्रातिपदिक); घटकाः: विद्याधर (विद्या+धर) + कुमारक
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी/सम्बन्ध-तत्पुरुष (vidyādharāṇāṃ kumārakaḥ)

Speaker

Narrator (Purāṇic narration within Setukhaṇḍa)

Visual Art Cues

Scene: तपोवन-मार्गे मुनिकन्या भयाकुला शीघ्रं आश्रमं प्रति गच्छति; पृष्ठतः विद्याधरकुमारः दृष्टिं निबध्नाति, अनुगमन-भावेन।

Characters & Entities

• Kāṃtimatī
• Vidyādhara-kumāra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is protected through vigilance; when boundaries are threatened, the narrative prepares for the defense of righteousness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Setu region is the overarching pilgrimage frame; the verse locates action in an āśrama connected to that sacred landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse.