Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 33

Devanagari script

सर्वतीर्थेषु च स्नातुमाकांक्षा मम विद्यते । तस्मात्सर्वेषु तीर्थेषु स्नानेन मनुजो हि यत् । फलं प्राप्नोति मे ब्रूहि तत्फला वाप्तिसाधनम्

Transliteration

sarvatīrtheṣu ca snātumākāṃkṣā mama vidyate | tasmātsarveṣu tīrtheṣu snānena manujo hi yat | phalaṃ prāpnoti me brūhi tatphalā vāptisādhanam

Translation

“Contudo, tenho um anseio: banhar-me em todos os tīrthas. Portanto, dize-me que fruto o homem alcança ao banhar-se em todos os lugares sagrados de travessia, e qual meio me concederá essa mesma obtenção.”

Word by Word

• सर्वतीर्थेषु: in all sacred places
• सर्वतीर्थेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयसमास (सर्वाणि तीर्थानि); नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (Locative), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (and)

• स्नातुम्: to bathe
• स्नातुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive); अर्थः— to bathe

• आकाङ्क्षा: desire
• आकाङ्क्षा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आकाङ्क्षा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• मम: of me, my
• मम: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; षष्ठी (Genitive), एकवचन

• विद्यते: exists
• विद्यते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; अर्थः—exists/is found

• तस्मात्: therefore
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पञ्चमी (Ablative), एकवचन; हेत्वर्थे (therefore/from that)

• सर्वेषु: in all
• सर्वेषु: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी, बहुवचन; तीर्थेषु इति विशेषणम्

• तीर्थेषु: in the sacred places
• तीर्थेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी, बहुवचन

• स्नानेन: by bathing
• स्नानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया (Instrumental), एकवचन

• मनुजः: a man
• मनुजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मनुज (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चय/हेतुवाचक (indeed/for)

• यत्: which (that)
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धक (relative)

• फलम्: fruit, result
• फलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन

• प्राप्नोति: attains
• प्राप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; अर्थः—attains

• मे: to me
• मे: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; चतुर्थी (Dative), एकवचन

• ब्रूहि: tell
• ब्रूहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद; अर्थः—tell

• तत्-फल-अवाप्ति-साधनम्: the means to obtain that fruit
• तत्-फल-अवाप्ति-साधनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + फल (प्रातिपदिक) + अवाप्ति (प्रातिपदिक) + साधन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (षष्ठी/सम्बन्ध: तत्फलस्य अवाप्तेः साधनम्); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; ब्रूहि इति कर्म

Speaker

Sucharita

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sarva-tīrtha (concept)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The sage articulates a grand desire: to bathe in every sacred ford, asking Śiva to reveal both the total fruit and the method to obtain it.

Characters & Entities

• Tīrtha (all sacred pilgrimage-fords)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage is ultimately about inner purification; the seeker asks for the dharmic essence and its accessible means.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

All tīrthas collectively, within the Setukhaṇḍa framework that will concentrate their merit in one place.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) in tīrthas, and inquiry into the sādhanā to obtain the same fruit.