Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 79

Devanagari script

पत्रभोजी कांस्यपात्रं घृतपूर्णं प्रयच्छति । भूमिशय्याव्रते देया शय्या श्लक्ष्णा सतूलिका

Transliteration

patrabhojī kāṃsyapātraṃ ghṛtapūrṇaṃ prayacchati | bhūmiśayyāvrate deyā śayyā ślakṣṇā satūlikā

Translation

Aquele que come em pratos de folhas deve oferecer um vaso de bronze cheio de ghee. E, para o voto de dormir no chão, deve-se doar um leito liso com colchão; tal é a dádiva apropriada a essa observância.

Word by Word

• पत्रभोजी: one who eats on leaves
• पत्रभोजी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पत्र (प्रातिपदिक) + भोजिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (पत्रं भोजी = पत्रभोजी)

• कांस्यपात्रम्: a bronze vessel
• कांस्यपात्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कांस्य (प्रातिपदिक) + पात्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (कांस्यस्य पात्रम्)

• घृतपूर्णम्: filled with ghee
• घृतपूर्णम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: घृत (प्रातिपदिक) + पूर्ण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (कांस्यपात्रम्) ; तत्पुरुष-समासः (घृतेन पूर्णम्)

• प्रयच्छति: gives, offers
• प्रयच्छति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + यम् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• भूमिशय्याव्रते: in the vow of sleeping on the ground
• भूमिशय्याव्रते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भूमि (प्रातिपदिक) + शय्या (प्रातिपदिक) + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (भूमौ शय्या = भूमिशय्या; तस्य व्रतम्)

• देया: to be given
• देया: Predicate (Vidhi/विधेय)
• Type: Adjective
• Root: दा (धातु) + यत् (कृत्-प्रत्यय)
• Form: कृत्य-प्रत्ययान्त (यत्), विधेय/आज्ञार्थक; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ‘देया (भवेत्)’ = should be given

• शय्या: a bed
• शय्या: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शय्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• श्लक्ष्णा: smooth, soft
• श्लक्ष्णा: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्लक्ष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (शय्या)

• सतूलिका: with a cushion/mattress
• सतूलिका: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स (उपसर्ग/सह-अर्थक) + तूलिका (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (शय्या); ‘सतूलिका’ = तूलिकया सह (with a cushion/mattress)

Speaker

Unspecified (narrative instruction within Dharmāraṇya Khaṇḍa)

Skanda Dialogue

Listener: A king (rājan) implied by surrounding address in the section

Visual Art Cues

Scene: A vrata-observer with simple leaf-plate meal offers a bronze vessel brimming with ghee; nearby, a smooth bed with a rolled mattress is presented as dāna, with a calm hermitage or dharma-assembly backdrop.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Austerity should be balanced with compassionate giving—one donates in a way that corresponds to one’s vow.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dharmāraṇya is the implied sacred setting of the section, where dharma-based gifts are praised.

What ritualistic prescription is mentioned?

Donate a bronze vessel filled with ghee for leaf-plate eating; donate a smooth bed with mattress for the ground-sleeping vow.