Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 7

गात्रायी पक्षिणी देवी छत्रजा द्वारवासिनी । शीहोरी चूटसंज्ञा या पिप्पलाशापुरी तथा । अन्याश्च बहवश्चैव स्थापिता भयरक्षणे

gātrāyī pakṣiṇī devī chatrajā dvāravāsinī | śīhorī cūṭasaṃjñā yā pippalāśāpurī tathā | anyāśca bahavaścaiva sthāpitā bhayarakṣaṇe

Gātrāyī, Pakṣiṇī Devī, Chatrajā, Dvāravāsinī, Śīhorī, aquela conhecida como Cūṭā, e também Pippalāśāpurī—e muitas outras—foram instaladas para a proteção contra o medo.

गात्रायीGātrāyī
गात्रायी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootgātrāyī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नाम (proper name)
पक्षिणीbird (female)/bird-goddess
पक्षिणी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpakṣiṇī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
देवीgoddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
छत्रजाumbrella-born (name/epithet)
छत्रजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootchatra+ja (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—छत्रात् जाता (born from/under the umbrella)
द्वारवासिनीgate-dweller
द्वारवासिनी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootdvāra+vāsinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—द्वारे वसति इति (dwelling at the gate)
शीहोरीŚīhorī
शीहोरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootśīhorī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper name)
चूटसंज्ञाnamed ‘Cūṭa’
चूटसंज्ञा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootcūṭa+saṃjñā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—चूट इति संज्ञा यस्याः (having the name ‘Cūṭa’)
याwho
या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypePronoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
पिप्पलाशापुरीPippalāśāpurī (name)
पिप्पलाशापुरी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootpippalāśā+purī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—पिप्पलाशायाः पुरी (city/one of Pippalāśā)
तथाalso/likewise
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formसमुच्चय/तुल्यार्थक अव्यय (also/likewise)
अन्याःothers
अन्याः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypePronoun
Rootanya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘other’ used substantively
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
बहवःmany
बहवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootbahu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; (अर्थतः स्त्रीबहुवचने ‘बह्व्यः’ अपेक्षितम्—पाठभेद/अन्वय-शैथिल्यम्)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)
स्थापिताःwere established
स्थापिताः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootsthāpita (कृदन्त; √sthāp स्थाप् caus.)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (PPP) — ‘were established’ (passive sense)
भयरक्षणेin (the task of) protection from fear
भयरक्षणे:
Adhikarana (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhaya+rakṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—भयस्य रक्षणे (in protection from fear / for guarding against fear)

Deductive (Dharmāraṇya narrative frame): Sūta (Lomaharṣaṇa) addressing the sages

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Scene: A procession-like listing becomes a tableau: multiple distinct goddesses stationed at different protective points—doorways, tree-shrines, watchposts—each with unique emblems reflecting her name and function.

G
Gātrāyī
P
Pakṣiṇī Devī
C
Chatrajā
D
Dvāravāsinī
Ś
Śīhorī
C
Cūṭā
P
Pippalāśāpurī
D
Dharmāraṇya

FAQs

Sacred places are protected through multiple localized forms of Devī, showing how Śakti operates as practical guardianship for devotees and dharma.

Dharmāraṇya, portrayed as a protected sacred landscape with named guardian goddesses.

No explicit rite; the key act is sthāpana (installation) of protective deities.