Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Dharmaranya Mahatmya›Adhyaya 14›Shloka 45
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 45

Devanagari script

बृहस्पतिरुवाच । न जाने केन कार्येण योगारूढो महात्मवान् । योगरूपोऽभवद्विष्णुर्योगीशो हरिरच्युतः

Transliteration

bṛhaspatiruvāca | na jāne kena kāryeṇa yogārūḍho mahātmavān | yogarūpo'bhavadviṣṇuryogīśo hariracyutaḥ

Translation

Bṛhaspati disse: «Não sei com que propósito esse grande de alma entrou no Yoga. Viṣṇu tornou-se a própria forma do Yoga — Hari, o infalível, Senhor dos yogins».

Word by Word
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबृहस्पति (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
नnot
न:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात
जानेI know
जाने:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√ज्ञा (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, उत्तमपुरुष (1st), एकवचन
केनby what
केन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; प्रश्न-सर्वनाम
कार्येणby what purpose/task
कार्येण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
योगारूढःabsorbed in yoga
योगारूढः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootयोग (प्रातिपदिक) + आरूढ (कृदन्त; आ + √रुह् (धातु) क्त)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुषः (योगे आरूढः = mounted/absorbed in yoga)
महात्मवान्great-souled
महात्मवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहात्मन् (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; वत्-प्रत्ययान्त (possessing great soul)
योगरूपःof yogic form
योगरूपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootयोग (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; तत्पुरुषः (योगस्य रूपम् = of yogic form)
अभवत्became
अभवत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
योगीशःlord of yogins
योगीशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयोगिन् (प्रातिपदिक) + ईश (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (योगिनां ईशः = lord of yogins)
हरिःHari
हरिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अच्युतःAcyuta
अच्युतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअच्युत (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणवत् नाम
Speaker

Bṛhaspati

Skanda Dialogue

Listener: Devas led by Indra

Visual Art Cues

Scene: Bṛhaspati speaks calmly, hand raised in teaching gesture; behind him, a subtle vision of Viṣṇu dissolving into a mandala-like pattern symbolizing ‘yogarūpa’.

Characters & Entities
B
Bṛhaspati
V
Viṣṇu
H
Hari
A
Acyuta

FAQs

The Supreme can assume the mode of Yoga itself; yogic absorption is portrayed as a divine state, not merely a human practice.

No; this verse is theological, describing Viṣṇu’s yogic state.

None explicitly; it references yoga as a state (yogārūḍha) rather than prescribing a method.

←Previous Verse
Next Verse→