Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 66
Devanagari script
ततः स वैश्यः शिवभक्तिपूतः प्रदक्षिणीकृत्य समिद्धमग्निम् । विवेश पश्यत्सु जनेषु धीरः सा चानुतापं युवती प्रपेदे
Transliteration
tataḥ sa vaiśyaḥ śivabhaktipūtaḥ pradakṣiṇīkṛtya samiddhamagnim | viveśa paśyatsu janeṣu dhīraḥ sā cānutāpaṃ yuvatī prapede
Translation
Então aquele Vaishya, purificado pela devoção a Shiva, circundou o fogo ardente e entrou nele com firmeza enquanto o povo olhava; e a jovem foi tomada pelo remorso.
Word by Word
ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (Temporal)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्ययम्; काल/अनन्तर्यवाचक-क्रियाविशेषणम् (then)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Nominative singular)
वैश्यःthe merchant (vaiśya)
वैश्यः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootvaiśya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Nominative singular)
शिवभक्तिपूतःpurified by devotion to Śiva
शिवभक्तिपूतः:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootśiva (प्रातिपदिक) + bhakti (प्रातिपदिक) + pūta (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formतत्पुरुष-समासः (शिवस्य भक्तिः तया पूतः); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Nominative singular)
प्रदक्षिणीकृत्यhaving circumambulated
प्रदक्षिणीकृत्य:
Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
TypeVerb
Rootप्र + दक्षिणी + कृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund); ‘प्रदक्षिणं कृत्वा’ (having circumambulated)
समिद्धम्well-kindled
समिद्धम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootsam + इन्ध् (धातु) → samiddha (कृदन्त, क्त)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘अग्निम्’ इति विशेषणम् (Accusative singular)
अग्निम्the fire
अग्निम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootagni (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Accusative singular)
विवेशentered
विवेश:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + विश् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect); प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
पश्यत्सुwhile (they) were watching
पश्यत्सु:
Sati-saptamī (Circumstantial)
TypeAdjective
Rootpaśyat (कृदन्त-प्रातिपदिक, शतृ)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम्; सति-सप्तमी (Locative absolute)
जनेषुamong the people
जनेषु:
Sati-saptamī (Circumstantial locus)
TypeNoun
Rootjana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम् (Locative plural); सति-सप्तमी-सम्बन्धः
धीरःsteadfast
धीरः:
Karta (Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootdhīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘वैश्यः’ इति विशेषणम्
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Nominative singular)
चand
च:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चय-बोधकः (conjunction)
अनुतापम्remorse, burning grief
अनुतापम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootanutāpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (Accusative singular)
युवतीthe young woman
युवती:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootyuvatī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘सा’ इति विशेषण/अप्पोजिशन्
प्रपेदेattained, fell into
प्रपेदे:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + पद् (धातु)
Formलिट्-लकारः (Perfect); प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्
Speaker
Narrator (context not specified in excerpt)
Characters & Entities
Ś
ŚivaA
Agni (fire)V
VaiśyaY
Yuvatī (young woman)FAQs
It emphasizes the purifying force of Śiva-bhakti and the gravity of remorse, framed through a dramatic act of resolve.
No named location is given; the verse highlights ritual action (pradakṣiṇā) and devotion.
Pradakṣiṇā (clockwise circumambulation) is described—here performed around the kindled fire.