Mantra 52
Rishi: Prayoga-tradition attribution (bandhana formula)
Devata: Hiraṇya/Āyuḥ (functional); ancestral exemplars (Dākṣāyaṇa) as authorizing agents
Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm by scan)
Samhita Patha (Devanagari)
यदाब॑ध्नन् दाक्षाय॒णा हिर॑ण्यᳪ श॒तानी॑काय सुमन॒स्यमा॑नाः । तन्म॒ आ ब॑ध्नामि श॒तशा॑रदा॒यायु॑ष्माञ्ज॒रद॑ष्टि॒र्यथास॑म्
Transliteration
yádā́badhnan dākṣāyaṇā́ híraṇyaṃ śatā́nīkāya sumanasyámānāḥ | tán me ā́ badhnāmi śatáśāradā́yā́yuṣmāñ jaradáṣṭir yáthā́sam ||
Translation
Quando os Dākṣāyaṇa, de mente benévola, ataram o ouro para Śatānīka, isso mesmo eu ato sobre mim por cem outonos, para que eu seja dotado de vida e veja a velhice, como convém.
Padapatha (Word Analysis)
यदा । अबध्नन् । दाक्षायणाः । हिरण्यम् । शतानिकाय । सुमनस्यमानाः । तत् । मे । आ । बध्नामि । शत-शारदाय । आयुष्मान् । जरदष्टिः । यथा । असम्
Word by Word
यदाwhen
यदा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootयदा
अबध्नन्they bound / they tied
अबध्नन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√बन्ध् (बध्नाति)
दाक्षायणाthe Dākṣāyaṇas (descendants/people of Dakṣa)
दाक्षायणा:
Kartā
TypeNoun
Rootदाक्षायण (प्रातिपदिक; दक्ष-सम्बन्धी)
हिरण्यम्gold
हिरण्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootहिरण्य
शतानीकायfor Śatānīka
शतानीकाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootशतानीक (प्रातिपदिक)
सुमनस्यमानाःbeing well-disposed / favorably minded
सुमनस्यमानाः:
Kartā
TypeVerb
Rootसु-मनस् + √मन् (मन्यते) → सुमनस्य (Denom.)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
मेfor me / to me
मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
आunto / towards
आ:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootआ
बध्नामिI bind / I tie
बध्नामि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√बन्ध् (बध्नाति)
शतशारदायfor (a span of) a hundred autumns/years
शतशारदाय:
Sampradāna
TypeAdjective
Rootशत-शारद (प्रातिपदिक)
आयुष्मान्endowed with long life
आयुष्मान्:
Kartā
TypeAdjective
Rootआयुष्मत् (प्रातिपदिक)
जरदष्टिःone whose staff is old (i.e., very aged)
जरदष्टिः:
Kartā
TypeNoun
Rootजरदष्टि (प्रातिपदिक; जरत्+अष्टि)
यथाas / so that
यथा:
(सम्बन्ध/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा
असम्may I be
असम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (अस्ति)
Entities Mentioned
H
Hiraṇya (Gold)Ā
Āyuḥ (Life)D
Dākṣāyaṇas (ancestral exemplars)Ś
Śatānīka (royal precedent)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes