Shloka 4

शिवमायाप्रभाववर्णनम्

Description of the Power/Effects of Śiva’s Māyā

Devanagari script

इति श्रीशिवमहापुराणे पंचम्यामुमासंहितायां शिवमायाप्रभाववर्णनं नाम चतुर्थो ऽध्यायः

Transliteration

iti śrīśivamahāpurāṇe paṃcamyāmumāsaṃhitāyāṃ śivamāyāprabhāvavarṇanaṃ nāma caturtho 'dhyāyaḥ

Translation

Assim, no Śrī Śiva Mahāpurāṇa, no Quinto Livro — a Umāsaṃhitā — encerra-se o Quarto Capítulo, intitulado: «Descrição do poder e da manifestação da Māyā de Śiva».

Word by Word

• व्यासः: Vyāsa
• व्यासः: Karta (कर्ता/वक्ता)
• Type: Noun
• Root: व्यास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• सनत्कुमार: O Sanatkumāra
• सनत्कुमार: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: सनत् (प्रातिपदिक) + कुमार (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• सर्वज्ञ: O all-knowing one
• सर्वज्ञ: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास; पुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति, एकवचन; सनत्कुमार इत्यस्य विशेषण

• श्राविता: has been narrated
• श्राविता: Kriya (क्रिया/विधेय)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) + णिच् (causative) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-कृदन्त (past passive participle) ‘श्रावित’ (caused to be heard/told); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि भाव (predicate adjective)

• इयम्: this
• इयम्: Karta (कर्ता/विषय)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• शुभा: auspicious
• शुभा: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कथाः इत्यस्य विशेषण

• कथा: story
• कथा: Karta (कर्ता/विषय)
• Type: Noun
• Root: कथा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• शंकरस्य: of Śaṅkara
• शंकरस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शंकर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• महेशस्य: of Maheśa
• महेशस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: महेश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; शंकरस्य इत्यस्य समानाधिकरण (apposition)

• नानालीलाविहारिणः: of the one who sports in many divine plays
• नानालीलाविहारिणः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नाना (अव्यय/प्रातिपदिक) + लीला (प्रातिपदिक) + विहारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (नानाः लीलाः तासु विहारिणः); पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; शंकरस्य/महेशस्य इत्यस्य विशेषण

Speaker

Suta Goswami (traditional Purāṇic frame narrator concluding the chapter to the sages of Naimiṣāraṇya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pasha

Characters & Entities

• Shiva
• Uma (Parvati)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

This is a chapter-colophon that seals the teaching: Śiva’s māyā has real power to veil the soul’s insight, and liberation comes by recognizing Śiva (Pati) as the Lord who transcends and governs māyā.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By naming the topic as Śiva-māyā’s power, it implies the practical remedy taught throughout the Purāṇa: approach Śiva through saguna worship—especially the Liṅga—so devotion and grace dissolve māyic confusion and reveal the transcendent (nirguṇa) truth.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Contemplate Śiva as the master of māyā while doing japa of the Pañcākṣarī (Om Namaḥ Śivāya) and steady Liṅga-dhyāna; this aligns the mind away from māyā toward Śiva’s liberating presence.