Shloka 11

Devanagari script

द्विलक्षयोजनं तस्मादूर्ध्वं भौमस्स्थितो मुने । द्विलक्षयोजनं तस्मादूर्ध्वं जीवः स्थितो गुरु

Transliteration

dvilakṣayojanaṃ tasmādūrdhvaṃ bhaumassthito mune | dvilakṣayojanaṃ tasmādūrdhvaṃ jīvaḥ sthito guru

Translation

Ó sábio, a uma distância de dois lakṣas de yojanas acima disso está Bhauma (Marte). E, dois lakṣas de yojanas acima, permanece Jīva, o Guru (Júpiter), ó venerável.

Word by Word

• द्वि-लक्ष-योजनम्: two lakh yojanas
• द्वि-लक्ष-योजनम्: प्रमाण (Pramāṇa; measure)
• Type: Noun
• Root: द्वि (संख्या-प्रातिपदिक) + लक्ष (प्रातिपदिक) + योजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समास = ‘two-lakh yojanas’

• तस्मात्: from that (point)
• तस्मात्: अपादान (Apādāna)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी, एकवचन

• ऊर्ध्वम्: above
• ऊर्ध्वम्: अधिकरण (Adhikaraṇa; direction/location)
• Type: Indeclinable
• Root: ऊर्ध्वम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण = ‘upwards/above’

• भौमः: Mars (Bhauma)
• भौमः: कर्ता (Kartā)
• Type: Noun
• Root: भौम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• स्थितः: is situated
• स्थितः: क्रियापद (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘is situated’

• मुने: O sage
• मुने: सम्बोधन (Sambodhana; address)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; सम्बोधन (8th case), एकवचन

• द्वि-लक्ष-योजनम्: two lakh yojanas
• द्वि-लक्ष-योजनम्: प्रमाण (Pramāṇa)
• Type: Noun
• Root: द्वि (संख्या-प्रातिपदिक) + लक्ष (प्रातिपदिक) + योजन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तस्मात्: from that (point)
• तस्मात्: अपादान (Apādāna)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी, एकवचन

• ऊर्ध्वम्: above
• ऊर्ध्वम्: अधिकरण (Adhikaraṇa; direction/location)
• Type: Indeclinable
• Root: ऊर्ध्वम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण

• जीवः: Jupiter (Jīva/Bṛhaspati)
• जीवः: कर्ता (Kartā)
• Type: Noun
• Root: जीव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन

• स्थितः: is situated
• स्थितः: क्रियापद (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• गुरुः: the teacher (epithet of Jupiter)
• गुरुः: कर्ता (Kartā; apposition)
• Type: Noun
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; जीवस्य विशेषणरूपेण (appositional epithet)

Speaker

Suta Goswami (narrating cosmological order to the sages, as typical in the Purana discourse style)

Shaiva Theology

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Tatpuruṣa

Characters & Entities

• Mars (Bhauma)
• Jupiter (Jīva/Bṛhaspati)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

By mapping the planets in measured tiers, the text frames the cosmos as an ordered domain within māyā; Shaiva Siddhanta uses such hierarchy to point the seeker beyond all cosmic levels to Pati (Śiva), the transcendent Lord.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Planetary and cosmic structures belong to the manifested (saguṇa) order; Linga-worship trains attention to the all-pervading Śiva who supports and surpasses this order, leading devotion from form to the formless ground.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Use this hierarchy as a meditation aid: mentally rise beyond planetary spheres while repeating the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”), fixing the mind on Śiva as the ultimate refuge beyond worldly influences.