Rig Veda 8.41.3: Mandala 8, Sukta 41, Mantra 3

Sukta 8.41

Devata: Varuṇa (all-encompassing, all-seeing law)

Samhita Patha (Devanagari)

स क्षपः परि षस्वजे न्युस्रो मायया दधे स विश्वं परि दर्शतः । तस्य वेनीरनु व्रतमुषस्तिस्रो अवर्धयन्नभन्तामन्यके समे ॥

Transliteration

sa kṣapaḥ pari sasvaje ni usraḥ māyayā dadhe sa viśvaṃ pari darśataḥ | tasya venīr anu vratam uṣas tisro avardhayan nabhantām anyake same ||

Translation

Ele envolveu por todos os lados as noites; e por sua Māyā, poder de conformação, colocou abaixo a Vaca-Aurora; ele contempla ao redor toda a existência. Seguindo sua lei, as três Auroras crescem como correntes entrançadas—que as luzes resplandeçam numa outra mesmidade.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• क्षपः: nights
• क्षपः: कर्म
• Type: Noun
• Root: क्षप् (स्त्री) ‘रात्रि’

• परि: around
• परि: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• षस्वजे: embraced
• षस्वजे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √स्वज् (स्वजँ/स्वञ्ज्) ‘आलिङ्गने’

• न्युस्रः: streaming down / flowing
• न्युस्रः: कर्तृ (सः इत्यस्य विशेषणम्) / विधेय
• Type: Adjective
• Root: न्युस्र (प्रातिपदिक; विशेषण)

• मायया: by (his) magic/power
• मायया: करण
• Type: Noun
• Root: माया (स्त्री)

• दधे: has placed/has set
• दधे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √धा (धाञ्) ‘धारणे/स्थापने’

• सः: he
• सः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विश्वम्: the whole (all)
• विश्वम्: कर्म
• Type: Adjective (substantive use)
• Root: विश्व (विशेषण/सर्वनामवत्)

• परि: around
• परि: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: परि (उपसर्ग/अव्यय)

• दर्शतः: visible, to-be-seen, manifest
• दर्शतः: कर्म-विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: दर्शत (विशेषण) < √दृश् ‘दर्शने’

• तस्य: of him
• तस्य: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वेनीः: braids/locks (rays as braids)
• वेनीः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वेनी (स्त्री) ‘वेणी/कुचबन्ध/केशरचना’

• अनु: following, along
• अनु: —
• Type: Indeclinable (preverb)
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• व्रतम्: the ordinance/law
• व्रतम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: व्रत (नपुंसक) ‘व्रत/नियम/आज्ञा’

• उषः: Dawn
• उषः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: उषस् (स्त्री) ‘उषा’

• तिस्रः: three
• तिस्रः: कर्तृ-विशेषणम्
• Type: Numeral
• Root: त्रि (संख्या) स्त्रीलिङ्ग-रूपम्

• अवर्धयन्: they increased
• अवर्धयन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √वृध् (वृधँ) ‘वर्धने’

• अभन्ताम्: let them shine
• अभन्ताम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √भा/√भन् (भानँ/भनँ) ‘दीप्तौ/प्रकाशे’ (वेदिक) अथवा √भा ‘शोभने’

• अन्यके: elsewhere / in another (place)
• अन्यके: अधिकरण
• Type: Adjective (substantive use)
• Root: अन्यक (प्रातिपदिक; ‘अन्य/भिन्न’)

• समे: in the level place / on the plain
• समे: अधिकरण
• Type: Noun/Adjective (locative)
• Root: सम (नपुंसक/पुं) ‘सम/समतल’