Rig Veda 5.40.6: Mandala 5, Sukta 40, Mantra 6

Sukta 5.40

Rishi: Atri Bhāuma

Devata: Sūrya (restored) with Indra as invoked support; narrative centers on Atri’s brahman

Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical check)

Samhita Patha (Devanagari)

स्वर्भानोरध यदिन्द्र माया अवो दिवो वर्तमाना अवाहन् । गूळ्हं सूर्यं तमसापव्रतेन तुरीयेण ब्रह्मणाविन्ददत्रिः ॥

Transliteration

svàr-bhānor ádha yád indra māyā́ ávo divó vártamānā avā́han | gūḷháṃ sū́ryaṃ támasā́pavratena turī́yeṇa bráhmaṇāvindad átriḥ ||

Translation

Então, quando os enganos de Svarbhānu, ó Indra, movendo-se sob o céu, o arrastaram para baixo, Atri, pelo quarto poder —pelo Brahman, a Palavra— encontrou o Sol, oculto por uma treva desviada do ṛta (a lei reta).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• स्वर्भानोः: of Svarbhānu
• स्वर्भानोः: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: स्वर्भानु- (प्रातिपदिक; असुर/राक्षस-नाम)

• अध: then, thereupon
• अध: सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अध (अव्यय)

• यदि: if, when
• यदि: सम्बन्ध (conditional marker)
• Type: Indeclinable
• Root: यदि (अव्यय)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: इन्द्र- (प्रातिपदिक)

• मायाः: (his) magical powers, illusions
• मायाः: कर्तृ (of the verb अवाहन्)
• Type: Noun
• Root: माया- (प्रातिपदिक)

• अवः: downwards
• अवः: क्रियाविशेषण (direction)
• Type: Indeclinable
• Root: अव (अव्यय/उपसर्ग-स्वरूप; ‘down’)

• दिवः: from heaven, of the sky
• दिवः: अपादान/अधिकरण-सम्बन्ध (source: ‘from heaven’)
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौ- (प्रातिपदिक ‘heaven, sky’)

• वर्तमानाः: moving, proceeding
• वर्तमानाः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective/Participle
• Root: वर्त् (धातु) → वर्तमान- (शतृ/शानच् वर्तमान-कृदन्त)

• अवाहन्: they carried/brought
• अवाहन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: वह् (धातु) + उपसर्ग आ-

• गूळ्हम्: hidden
• गूळ्हम्: कर्म-विशेषण
• Type: Adjective/Participle
• Root: गुह् (धातु) → गूळ्ह (क्त कृदन्त)

• सूर्यम्: the Sun
• सूर्यम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सूर्य- (प्रातिपदिक)

• तमसा: with darkness
• तमसा: करण
• Type: Noun
• Root: तमस्- (प्रातिपदिक)

• अपव्रतेन: by a perverse/hostile rite (spell)
• अपव्रतेन: करण
• Type: Noun/Adjective
• Root: अपव्रत- (प्रातिपदिक; ‘deviant/false ordinance, hostile spell’)

• तुरीयेण: with the fourth
• तुरीयेण: करण
• Type: Adjective
• Root: तुरीय- (प्रातिपदिक ‘fourth’)

• ब्रह्मणा: by sacred formulation/prayer
• ब्रह्मणा: करण
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन्- (प्रातिपदिक)

• अविन्दत्: he found, he recovered
• अविन्दत्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु ‘to find’) + उपसर्ग अव-

• अत्रिः: Atri
• अत्रिः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: अत्रि- (प्रातिपदिक; ऋषि-नाम)