Rig Veda 10.122.2: Mandala 10, Sukta 122, Mantra 2

Sukta 10.122

Rishi: Vasiṣṭha (hymn-level attribution)

Devata: Agni

Chandas: Jagatī (likely; needs confirmation)

Samhita Patha (Devanagari)

जुषाणो अग्ने प्रति हर्य मे वचो विश्वानि विद्वान्वयुनानि सुक्रतो । घृतनिर्णिग्ब्रह्मणे गातुमेरय तव देवा अजनयन्ननु व्रतम् ॥

Transliteration

juṣāṇó agne práti harya me vácó víśvāni vidvā́n vayúnāni sukrato | ghṛtá-nirṇig bráhmaṇe gātúm īraya táva devā́ ajanayan ánu vratám ||

Translation

Agradado, ó Agni, recebe a minha palavra; conhecedor de todos os modos de agir, ó de vontade lúcida. Revestido do brilho do ghee, põe em movimento para o brahman (a palavra sagrada) um caminho; pois os deuses nasceram seguindo o teu voto‑lei.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• जुषाणः: being pleased; accepting
• जुषाणः: विशेषण (सम्बोधन ‘अग्ने’ का)
• Type: Adjective/Participle
• Root: √जुष् (सेवने/तोषणे) → जुषाण (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)

• प्रति: towards; in return
• प्रति: क्रियाविशेषण (दिशा/प्रत्यागमन)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति (उपसर्ग/अव्यय)

• हर्य: carry/bring (hither)!
• हर्य: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √हृ (हरणे) + य (लोट् मध्यम-एकवचन; वैदिक रूप ‘हर्य’)

• मे: to/for me; my
• मे: सम्प्रदान/सम्बन्ध (to/for me; my)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• वचः: speech; hymn
• वचः: कर्म
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)

• विश्वानि: all
• विश्वानि: विशेषण (वयुनानि का)
• Type: Adjective
• Root: विश्व (सर्व/समस्त) (प्रातिपदिक)

• विद्वान्: knowing; wise
• विद्वान्: कर्तृ (अग्नि का विशेषण)
• Type: Adjective/Participle
• Root: √विद् (ज्ञाने) → विद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• वयुनानि: ways; skills; ordinances
• वयुनानि: कर्म (विद्वान्… जानने वाला—‘all the ways/skills’)
• Type: Noun
• Root: वयुन (प्रातिपदिक; ‘device/skill/working, ordinance’)

• सुक्रतो: O good-minded/strong-willed one
• सुक्रतो: सम्बोधन (अग्ने का)
• Type: Adjective
• Root: सु- + क्रतु (प्रातिपदिक)

• घृतनिर्णिक्: ghee-bright; ghee-clad
• घृतनिर्णिक्: विशेषण (अग्नि का)
• Type: Adjective
• Root: घृत + निर्णिज्/निर्णिक् (प्रातिपदिक; ‘ghee-bright/with ghee as cleansing sheen’)

• ब्रह्मणे: for the sacred formulation/prayer
• ब्रह्मणे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)

• गातुम्: path; passage
• गातुम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: गातु (प्रातिपदिक)

• ईरय: set in motion; impel!
• ईरय: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ईर्/ईरय् (प्रेरणे/चोदने) → ईरय (लोट् मध्यम-एकवचन)

• तव: your
• तव: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम)

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अजनयन्: generated; brought forth
• अजनयन्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √जन् (जनने) → अजनयन् (अ- + causative √जनय्; लङ्)

• अनु: after; according to
• अनु: क्रियाविशेषण (अनुगमन/अनुरूपता)
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• व्रतम्: vow; ordinance; fixed law
• व्रतम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: व्रत (प्रातिपदिक)