HomeRig VedaMandala 1Sukta 160Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 1.160

Rishi: As RV 1.160 (verify in Anukramaṇī)
Devata: Agni / inner Fire as vahni (carrier) operating between the two Parents; with imagery of cow/bull as sources of luminous nourishment
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify)

स वह्निः पुत्रः पित्रोः पवित्रवान्पुनाति धीरो भुवनानि मायया । धेनुं च पृश्निं वृषभं सुरेतसं विश्वाहा शुक्रं पयो अस्य दुक्षत ॥

स वह्नि॑: पु॒त्रः पि॒त्रोः प॒वित्र॑वान्पु॒नाति॒ धीरो॒ भुव॑नानि मा॒यया॑ । धे॒नुं च॒ पृश्निं॑ वृष॒भं सु॒रेत॑सं वि॒श्वाहा॑ शु॒क्रं पयो॑ अस्य दुक्षत ॥

sa vahníḥ putráḥ pitróḥ pavítravān puná̄ti dhīró bhúvanāni māyáyā | dhenúṃ ca pṛ́śniṃ vṛ́ṣabhaṃ surétasaṃ viśvā́hā śukráṃ páyo asya dhukṣata ||

Ele, o Vahni, portador do fogo, Filho dos dois Pais, dotado do purificador interior, o sábio purifica os mundos por Māyā, a visão formadora. Dele ordenham sempre o alimento brilhante e puro: da Vaca da abundância, da Malhada, do Touro pujante, rico em semente.

सः । वह्निः॑ । पु॒त्रः । पि॒त्रोः । प॒वित्र॑ऽवान् । पु॒नाति॑ । धीरः॑ । भुव॑नानि । मा॒यया॑ । धे॒नुम् । च॒ । पृश्नि॑म् । वृ॒ष॒भम् । सु॒ऽरेत॑सम् । वि॒श्वाहा॑ । शु॒क्रम् । पयः॑ । अ॒स्य॒ । धु॒क्ष॒त॒ ॥सः । वह्निः । पुत्रः । पित्रोः । पवित्रवान् । पुनाति । धीरः । भुवनानि । मायया । धेनुम् । च । पृश्निम् । वृषभम् । सुरेतसम् । विश्वाहा । शुक्रम् । पयः । अस्य । धुक्षत ॥saḥ | vahniḥ | putraḥ | pitroḥ | pavitra-vān | punāti | dhīraḥ | bhuvanāni | māyayā | dhenum | ca | pṛśnim | vṛṣabham | su-retasam | viśvāhā | śukram | payaḥ | asya | dhukṣata

सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (स-आदेशः) सर्वनाम-प्रातिपदिक
वह्निःthe bearer/fire (Agni)
वह्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootवह्नि- (प्रातिपदिक; अग्नि-पर्यायः)
पुत्रःson
पुत्रः:
Kartā
TypeNoun
Rootपुत्र-
पित्रोःof (his) two parents
पित्रोः:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootपितृ-
पवित्रवान्possessing a filter/strainer; having purification
पवित्रवान्:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपवित्र-वत् (मतुप्/वतुप्-प्रत्ययान्त विशेषण)
पुनातिpurifies
पुनाति:
Kriyā
TypeVerb
Rootपू (पवते/पुनाति) धातु
धीरःsteadfast, wise
धीरः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootधीरा- (धीर-)
भुवनानिthe worlds/realms
भुवनानि:
Karma
TypeNoun
Rootभुवन-
माययाby (his) power/skill, by māyā
मायया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमाया-
धेनुम्the cow
धेनुम्:
Karma
TypeNoun
Rootधेनु-
and
:
TypeIndeclinable
Root
पृश्निम्Pṛśni (the speckled cow; name)
पृश्निम्:
Karma
TypeNoun
Rootपृश्नि-
वृषभम्the bull
वृषभम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृषभ-
सुरेतसम्of good seed/strongly generative
सुरेतसम्:
Karma (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसु- + रेतस्- (कर्मधारय/बहुव्रीहि-भावः)
विश्वाहाevery day, always
विश्वाहा:
Adhikaraṇa (काल)
TypeIndeclinable
Rootविश्व + अहा (अव्ययीभावः)
शुक्रम्bright; the bright (fluid)
शुक्रम्:
Karma
TypeAdjective/Noun
Rootशुक्र-
पयःmilk, sap
पयः:
Karma
TypeNoun
Rootपयस्-
अस्यof him/its
अस्य:
Sambandha (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (अ-आदेशः) सर्वनाम-प्रातिपदिक
दुक्षतlet them milk; they should milk
दुक्षत:
Kriyā
TypeVerb
Rootदुह् (दोग्धि) धातु