Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

हनूमता सुग्रीवस्य कालधर्मोपदेशः

Hanuman’s Counsel on Timely Ally-Duty

यस्य कोशश्च दण्डश्च मित्राण्यात्मा च भूमिप।।समवेतानि सर्वाणि स राज्यं महदश्नुते।

yasya kośaś ca daṇḍaś ca mitrāṇy ātmā ca bhūmipa |

samavetāni sarvāṇi sa rājyaṃ mahad aśnute ||

Ó rei: aquele em quem tesouro, poder de punição, aliados e até a própria pessoa se acham reunidos em justo equilíbrio e harmonia, alcança um grande reino.

यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन (relative)
कोशःtreasury
कोशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकोश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
दण्डःpunitive power / sceptre
दण्डः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदण्ड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
मित्राणिallies / friends
मित्राणि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
आत्माself
आत्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
भूमिपO king
भूमिप:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभूमिप (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (भूमेः पः/पालकः), पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
समवेतानिassembled / united
समवेतानि:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-अव-इ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘सर्वाणि’ इत्यस्य विशेषणम्
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘कोश-दण्ड-मित्र-आत्मा’ इत्यादीनि समुच्चयेन निर्दिशति
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (correlative)
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
महत्great
महत्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘राज्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्
अश्नुतेobtains / enjoys
अश्नुते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

'He to whom the treasury, sceptre, allies and his own self- all these are equally dear, enjoys a large kingdom.

S
Sugriva
T
treasury (kośa)
D
daṇḍa (royal authority/punishment)

FAQs

Rajadharma requires balanced stewardship: resources (kośa), just authority (daṇḍa), loyal alliances, and self-discipline must be harmonized to sustain legitimate rule.

Sugriva is being reminded that kingship is maintained not by comfort alone but by coordinated duties—especially honoring allies like Rama.

Prudent governance: self-control and the ability to integrate wealth, power, and alliances without neglect.