Home›Ramayana›Ayodhya Kanda›Sarga 23›Shloka 30
←Previous Verse
Next Verse→

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 23, Shloka 30

लक्ष्मणक्रोधः—दैवपुरुषकारविवादः

Lakshmana’s Wrath and the Debate on Destiny vs Human Effort

Devanagari script

न शोभार्थाविमौ बाहू न धनुर्भूषणाय मे।नाऽसिराबन्धनार्थाय न शरास्तम्भहेतवः।।।।अमित्रदमनार्थं मे सर्वमेतच्चतुष्टयम्।

Transliteration

na śobhārthāv imau bāhū na dhanur bhūṣaṇāya me | nāsir ābandhanārthāya na śarā stambhahetavaḥ || amitradamanārthaṃ me sarvam etac catuṣṭayam || 2.23.30 ||

Translation

Estes braços meus não são para ostentação; este arco não é para adorno; esta espada não é apenas para ser cingida; e estas flechas não são para ficar inertes. Este conjunto de quatro é para subjugar os inimigos.

Word by Word
नnot
न:
सम्बन्ध/निषेध (negation of predicate)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negative particle)
शोभार्थौfor the purpose of beauty (as adornment)
शोभार्थौ:
विशेषणम् (qualifier of बाहू)
TypeAdjective
Rootशोभा + अर्थ (प्रातिपदिके)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (शोभायाः अर्थौ) ; पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम् (nom. dual masc.)
इमौthese two
इमौ:
कर्तृ/विषय (subject: these two)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम् (nom. dual masc.)
बाहूarms (two)
बाहू:
कर्तृ/विषय (subject: arms)
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, द्विवचनम् (nom. dual masc.)
नnot
न:
सम्बन्ध/निषेध
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negative particle)
धनुःbow
धनुः:
कर्तृ/विषय (subject: bow)
TypeNoun
Rootधनुस्/धनुः (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (nom. sg. neut.)
भूषणायfor ornamentation
भूषणाय:
सम्प्रदान (purpose/for)
TypeNoun
Rootभूषण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, चतुर्थी-विभक्तिः, एकवचनम् (dat. sg. neut.; purpose)
मेof me / my
मे:
सम्बन्ध (possessor: my)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (gen. sg.; enclitic)
नnot
न:
सम्बन्ध/निषेध
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negative particle)
असिःsword
असिः:
कर्तृ/विषय (subject: sword)
TypeNoun
Rootअसि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (nom. sg. masc.)
आबन्धनार्थायfor fastening/binding on (as a belt)
आबन्धनार्थाय:
सम्प्रदान (purpose/for)
TypeAdjective
Rootआबन्धन + अर्थ (प्रातिपदिके)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (आबन्धनस्य अर्थाय) ; पुंलिङ्गः/नपुंसकलिङ्गः, चतुर्थी-विभक्तिः, एकवचनम् (dat. sg.; purpose)
नnot
न:
सम्बन्ध/निषेध
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negative particle)
शराःarrows
शराः:
कर्तृ/विषय (subject: arrows)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (nom. pl. masc.)
स्तम्भहेतवःcauses of immobilization / for making (enemies) stand still
स्तम्भहेतवः:
विशेषणम् (predicate adjective of शराः)
TypeAdjective
Rootस्तम्भ + हेतु (प्रातिपदिके)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (स्तम्भस्य हेतवः) ; पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (nom. pl. masc.)
अमित्रदमनार्थम्for the purpose of subduing enemies
अमित्रदमनार्थम्:
प्रयोजन (purpose)
TypeNoun
Rootअमित्र + दमन + अर्थ (प्रातिपदिके)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (अमित्रदमनस्य अर्थम्) ; नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (nom./acc. sg. neut.; purpose)
मेof me / for me
मे:
सम्बन्ध (possessor/concerned person)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (gen. sg.; enclitic)
सर्वम्all
सर्वम्:
विशेषणम् (qualifier of एतत्/चतुष्टयम्)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (nom./acc. sg. neut.)
एतत्this
एतत्:
कर्तृ/विषय (subject: this)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (nom./acc. sg. neut.)
चतुष्टयम्the set of four (weapons)
चतुष्टयम्:
सम्बन्ध/विशेष्य (apposition to एतत्: the set of four)
TypeNoun
Rootचतुष्टय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (nom./acc. sg. neut.)
Context

These my arms are not intended to enhance the beauty (of my body). This bow is not for decoration. The sword is not for the sake of strapping my waist. The arrows are not meant to be fixed to my quiver. All these four are meant for taming my enemies.

Characters & Entities
L
Lakṣmaṇa
R
Rāma
D
dhanuḥ (bow)
A
asi (sword)
Ś
śara (arrows)

FAQs

Kṣatriya-dharma: weapons and strength are justified not as vanity but as instruments for restraining injustice and protecting legitimate order.

Lakṣmaṇa, agitated by the threat to Rāma’s rightful position, declares that his martial equipment exists for real action—defense and suppression of hostile forces.

Purpose-driven valor: courage disciplined toward duty rather than display.

←Previous Verse
Next Verse→