अभिषेकसज्जा तथा सुमन्त्रस्य प्रेषणम्
Coronation Preparations and Sumantra’s Commission
स तत्र कैलासनिभास्स्वलंकृताःप्रविश्य कक्ष्यास्त्रिदशालयोपमाः।प्रियान्वरान् राममते स्थितान् बहून्व्यपोह्य शुद्धान्तमुपस्थितो रथी।।2.15.43।।
sa tatra kailāsanibhāḥ svalaṅkṛtāḥ
praviśya kakṣyās tridaśālayopamāḥ |
priyān varān rāmamate sthitān bahūn
vyapohya śuddhāntam upasthito rathī || 2.15.43 ||
Ali, ao entrar, atravessou pátios belamente ornados, elevados como o Kailāsa e semelhantes às moradas dos deuses; e, passando por muitos companheiros queridos e nobres, firmes na devoção a Rama, o cocheiro aproximou-se dos aposentos internos.
Having entered the well-decorated palace which was (lofty) like Kailasa, he crossed the courtyards comparable to the abode of the celestials, passed through the many bosom friends of Rama and entered the private apartment.
Dharma is reflected in maryādā (proper boundaries and protocol): movement through guarded courtyards into private quarters follows decorum, respecting roles and privacy within righteous governance.
Sumantra enters the palace complex, passes courtyards and Rama’s close companions, and proceeds toward the inner chambers.
Loyal companionship around Rama—his circle is made of ‘priya’ and ‘vara’ persons, suggesting a court grounded in fidelity and merit.